هه‌ڵاتن بۆ لای خودا

لێۆ نیکۆلاڤیچ تۆلستۆی

وه‌رگێڕانی له‌ ئاڵمانییه‌وه‌:

نادر فه‌تحی بۆکانی (شوانه‌)

بانه‌مه‌ڕی 2711ی کوردی

سه‌رچاوه‌ : ئینترنێت 

   هه‌ڵاتن بۆ لای خودا نووسراوه‌یه‌کی تراژیدییه‌ سه‌باره‌ت به‌ دوایین رۆژه‌کانی ژیانی "لێۆ نیکۆلاڤیچ تۆلستۆی"1 که‌ نووسه‌رێکی ئوتریشی (نه‌مساوی) به‌ناوی "ستێفان چوایگ " له‌گه‌ڵ چه‌ند نووسراوه‌ی تر له‌ کتێبێکدا به‌ ناوی "کاتژمێره‌کانی مرۆڤایه‌تی"2 بڵاوی کردۆته‌وه‌. 

لە ساڵی 1890 دا، لێۆ تۆلستۆی بیوگرافیی خۆی نووسی که‌ دواتر وه‌ك دڕاما به‌ناوی  "دیاربوونی تیشك له‌ تاریکیدا" بڵاو بۆوه‌. ئه‌و خۆی ته‌نیا بۆ دۆزینه‌وه‌ و دیاریکردن و گه‌یشتن به‌ ژیانێکی ئاسایی ئه‌و کاره‌ی ده‌ست پێکرد، به‌ڵام نه‌ له‌ ژیانیدا و نه‌ له‌ کاره‌ ئه‌ده‌بییه‌کانیدا،  نه‌ ساڵی 1890 و نه‌ ده‌ساڵ دواتر واته‌ 1900 نه‌یتوانی کۆتاییه‌ك بۆ ئه‌و کاره‌ی بدۆزێته‌وه و به‌ ئاکامی بگه‌ێینێ‌. به‌و هۆیه‌وە، ئه‌و به‌شه‌ له‌ ژیانی و ته‌نانه‌ت له‌ کاره‌ ئه‌ده‌بییه‌کانیشیدا تا ئه‌و کات هه‌ر به‌ پچڕاوه‌یی مایه‌وه‌. 

کۆتایی ئۆکتۆبری ساڵی 1910 دوای ماوه‌یه‌کی زۆر دابڕان له‌ شۆڕشی خه‌ڵکی رووسیا، ئاخره‌که‌ی خۆی له‌و ته‌لیسمه‌ ره‌ها کرد و هه‌وڵی هه‌ڵاتن له‌ ژینی به‌ قه‌ولی خۆی 'بێهووده‌ی  ئه‌شڕافی' دا و دوای تێپه‌ڕکردنی قۆناغێکی زۆر ئه‌سته‌م و پڕ له‌ تراژیدی له‌و ژیانه‌ی خۆی ڕای کرد. رای کرد بۆ ئه‌وه‌ی لانی که‌م جێگایه‌ك بدۆزێته‌وه‌ که‌ بتوانێ له‌ ئاشتی دا و  به‌ ئازادی و به‌ ئیشتیای خۆی بێ ئه‌وه‌ی چاوه‌دێری بکه‌ن، تێیدا بمرێ. 

1. لێۆ تۆلستۆی 9ی سپتمبری 1828 له‌ "یاسنا یاپالیانا"ی رووسیا له‌ دایك بووه‌ و 20ی نه‌وامبری 1910 کۆچی دوایی کردووه

2. کاتژمێره‌کانی مرۆڤایه‌تی(ISBN-13: 978-3596205950)

ژووری کاری تۆلستۆی

کۆتایی ئۆکتۆبری 1910 له‌ شاری "یاسنا یاپالیانا"ی رووسیا. ژووری کار‌ی تۆلستۆی زۆر ساکار و دوور لە رازانه‌وه‌یە و وه‌ك له‌ وێنه‌ ناوداره‌که‌ی دا ده‌بینرێ، زۆر تێکه‌ڵ و پێکه‌ڵه‌.

سکر‌تێره‌که‌ی دوو قوتابی زانکۆ به‌ره‌و ژووره‌وه‌ رێنوێنی ده‌کات. هه‌ردووکیان به‌ شێوه‌ی رووسی کراسێکی ڕه‌شی یه‌خه‌ گیراویان له‌به‌ر دایه‌. هه‌ردووکیان گه‌نج و زۆر زیتن. خۆیان زۆر ئاسایی ده‌جووڵێننه‌وه‌ به‌ بێ ئه‌وه‌ی هیچ شه‌رمێکیان پێوه‌ دیار بێ. 

سکر‌تێر : تکایه‌ جارێ دانیشن، دڵنیا بن لێۆ تۆلستۆی ئێوه‌ زۆر بە مه‌حته‌لی ڕاناگرێت؛ به‌ڵام تکاتان لێ ده‌که‌م حورمه‌تی پیرییه‌که‌ی ڕابگرن و زۆری ووتووێژ له‌گه‌ڵ مه‌که‌ن. ئاخه‌ لێۆ تۆلستۆی به‌ ڕادە‌یه‌ك ووتووێژی پێخۆشه‌ که‌ جاری وایه‌ ماندوویی له‌بیر ده‌چێته‌وه‌، دیاره‌ ماندوو بوون زۆر بۆ سڵامه‌تی ئه‌و باش نییه‌. 

قوتابی یه‌که‌م: ئێمه‌ پرسیارێکی زۆرمان له‌ لێۆ تۆلستۆی نییه‌. ته‌نیا و ته‌نیا پرسیارێکمان هه‌یه‌. پرسیارێك که‌ زۆر گرنگه‌ هه‌م بۆ ئیمه‌ و هه‌م بۆ ئه‌و. من به‌ڵێنیتان پێ ده‌ده‌م که‌ زۆری ڕانه‌گرین به‌و مه‌رجه‌ی که‌ بتوانین به‌ ئازادی خۆمان له‌گه‌ڵی بدوێین.

سکر‌تێر : دیاره‌ ئێوه‌ ئازادن... و زۆر سروشتییه‌. به‌ڵام به‌ "گه‌وره‌م" ناوی مه‌هێنن. نازناوی وای پێ خۆش نییه‌. 

قوتابی دووهه‌م: به‌ پێکه‌نینه‌وه‌، دڵنیا بن ئێمه‌ هه‌رگیز شتی وای پێ ناڵێین، چونکه‌ باوه‌ڕمان به‌و چه‌شن نازناوانه‌ هه‌ر نییه‌. 

سکر‌تێر : ئه‌وه‌تا ئه‌وه‌ هات. ئه‌وه‌ له‌ پلیکانه‌کان دێته‌ خوارێ. 

تۆلستۆی دێته‌ ژوورەوە. هه‌نگاوی بڵیند و گورج هه‌ڵدێنێته‌وه‌، سه‌ره‌ڕای پیرییه‌که‌ی زۆر ئاسایی ده‌جووڵێته‌وه‌، به‌ڵام تووڕه‌ و ده‌مارگرژ. کاتی قسه‌کردن په‌یتا په‌یتا قه‌ڵه‌مێك له‌ ده‌ستیدا هه‌ڵده‌سووڕێنێ و یا کاغه‌ز له‌ ده‌ستیدا گڵۆڵه‌ ده‌کا. زۆر به‌ تیژیی و گورجی ده‌چێ بۆ لای دوو قوتابییه‌کان و ده‌ستیان له‌گه‌ڵ لێده‌داته‌وه‌‌. بۆ ماوه‌یه‌کی کورت هه‌رکام له‌وان به‌ تیژیی سه‌یر ده‌کا و له‌ په‌نایان ڕاده‌وه‌ستێ. 

تۆلستۆی: ئێوه‌ هه‌ر ئه‌و دوو که‌سه‌ن که‌ قه‌رار بوو له‌ لایه‌ن کومیته‌وه‌ بێن بۆ لام؟ ببورن ناوه‌کانتانم له‌ بیر چۆته‌وه‌. 

قوتابی یه‌که‌م: زانینی ناوی ئێمه‌ زۆر گرنگ نییه‌. ئێمه‌ ئه‌و دوو که‌سه‌ هاتووینه‌ته‌ لای ئێوه‌ به‌ نوێنه‌ریی له‌ لایه‌ن سه‌دان هه‌زار قوتابییه‌وه‌. 

تۆلستۆی زۆر به‌ سرنجه‌وه‌ سه‌یریان ده‌کات و ده‌ڵێ: پرسیارێکی تایبه‌ت تان ‌ له‌ من هه‌یه ؟

قوتابی یه‌که‌م: ته‌نیا پرسیارێك. 

تۆلستۆی: ئه‌دی ئێوه‌؟ روو ده‌کاته‌ قوتابییه‌که‌ی تر.

قوتابی دووهه‌م: منیش هه‌ر ئه‌و پرسیارم هه‌یه‌. ئێمه‌ هه‌موومان ته‌نیا هه‌ر پرسیارێکمان له‌ ئێوه‌ هه‌یه‌ لێۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست. هه‌موومان، هه‌موو شۆڕشگێڕانی گه‌نجی رووسیا‌. هیچ پرسیارێكی ترمان جگه‌ له‌وه‌نییه: 

"بۆچی ئێوه‌ له‌گه‌ڵ ئێمه‌ نین؟"

تۆلستۆی: من پێموایه‌ وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌م به‌ روونی له‌ کتێبه‌کان و نووسراوه‌کانی ئه‌م دواییانه‌دا داوه‌ته‌وه‌. من نازانم ئێوه‌ خۆتان کتێبه‌کانی منتان خوێندۆته‌وه‌ یان نا؟

قوتابی یه‌که‌م: ئایا ئێمه‌ کتێبه‌کانی ئێوه‌مان خۆێندبێته‌وه؟ تۆلستۆی خۆشه‌ویست‌! ئه‌وه‌ زۆر شتێکی عه‌نتیکه‌یه‌ ئه‌و پرسیاره‌ی ئێوه‌ له‌ ئێمه‌ی ده‌که‌ن. خوێندنه‌وه‌! به‌ڕاستی سه‌یره‌! ئێمه‌ له‌ منداڵییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ کتێبه‌کانی ئێوه‌ ژیانمان کردووه‌. ئێوه‌ به‌ کتێبه‌کانتان دڵی زۆربه‌ی گه‌نجانی رووسیه‌تان وه‌ لێدان خستووه و له‌ خه‌وتان هه‌ڵستاندوون‌‌. کتێبه‌کانی ئێوه‌ ئێمه‌ی فێری دادگه‌ری و دادپه‌روه‌ری کردووه‌. کتێبه‌کانی ئێوه‌... ته‌نیا ئه‌و کتێبانه‌ دڵ و رووحی ئێمه‌یان سه‌باره‌ت به‌ ده‌وڵه‌ت و کلیسا و خۆسه‌پاندنیان به‌سه‌ر خه‌ڵکی هه‌ژاردا، وه‌‌خه‌به‌ر هێناوه‌. ته‌نیا و ته‌نیا هیوامان به‌ ئێوه‌ بوو و هه‌یه‌ که‌ بۆ رووخاندنی دا‌موده‌زگای ئه‌و دیکتاتۆرانه‌ هاویارمان بن. 

تۆلستۆی: به‌ڵام نه‌ك به‌ توندوتیژی!

قوتابی یه‌که‌م درێژه‌ به‌ قسه‌کانی ده‌دا و ده‌ڵێ: له‌وه‌تا ئێمه‌ فیری قسه‌کردن بوین و چاومان کردۆته‌وه‌، به‌ هیچ که‌س ئه‌ونده‌ متمانه‌مان نه‌کردوه‌ وه‌ك به‌ ئێوه‌. ئه‌گه‌ر ئێمه‌ له‌خۆمان پرسیبێ، کێ ده‌توانێ له‌ به‌رانبه‌ر ئه‌و هه‌موو زۆڵم و زۆره‌ دا‌ ڕاوه‌ستێ، گوتوومانه‌ تۆلستۆی. کاتێ پرسیارمان کردوه‌‌ کێ ده‌توانێ ئه‌و نیزامه‌ خۆێنخۆره‌ بڕووخێنێ، گوتوومانه‌ ئه‌و، تۆلستۆی خۆشه‌ویست! ئێمه‌ قوتابی ئێوه‌ بووین، خدمه‌تکاری ئێوه‌ بووین، من پێموایه‌ ئه‌وکات بۆ ده‌ستهه‌ڵێنانێکی ئێوه ئاماده‌ بووم بمرم‌. ئه‌گه‌ر من چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ر ئیزنی هاتنه‌ ئێره‌ بۆ لای ئێوه‌م هەبایه‌‌، له‌ به‌رانبه‌رتاندا سوجده‌م ده‌برد. من تا سنووری په‌ره‌ستن ئێوه‌م خۆش ده‌ویست. ئێوه‌ ئاوا خۆشه‌وه‌یست بوون بۆ ئێمه‌، بۆ تاک تاکی ئێمه‌. بۆ سه‌دان هه‌زار و له‌ویش زیاتر. بۆ ته‌واوی گه‌نجانی رووسیه‌ هه‌تا چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ر. من گله‌ییم هه‌یه‌، ئێمه‌ هه‌موومان گله‌ییمان لێتان هه‌یه‌، که‌ چه‌ند ساڵێکه‌ خۆتان له‌  شۆڕشگێڕان دوور خستۆته‌وه‌ و ته‌نانه‌ت دژایه‌تیی ئێمه‌ش ده‌که‌ن.

تۆلستۆی: ده‌یجا به‌ بڕوای ئێوه‌ من ده‌بێ چی بکه‌م که‌ له‌ به‌ره‌ی ئێوه‌دا بمێنمه‌وه‌؟ 

قوتابی یه‌که‌م: دیاره‌ من حه‌ددی ئه‌وه‌م نییه‌ رێنوێنی و ئامۆژگاریی ئێوه‌ بکه‌م. ئێوه‌ خۆتان ئاگادارن که‌ چی بۆته‌ هۆی بێگانه‌بوونی هه‌موو گه‌نجانی رووسیا‌. 

قوتابی دووهه‌م: با دیالۆگه‌که‌ زۆر درێژه‌ نه‌ده‌ین و بچینه‌ سه‌ر قسه‌ی سه‌ره‌کی. رووده‌کاته‌ تۆلستۆی و ده‌ڵێ: ئێوه‌ ده‌بێ ئیتر چاوه‌کانتان بکه‌نه‌وه‌ و خۆتان له‌مه‌ زیاتر  له‌و هه‌موو نادادپه‌روه‌رییه‌ی حکوومه‌ت دژ به‌ خه‌ڵکی، نه‌شارنه‌وه‌. ئێوه‌ دبێ له‌سه‌ر مێزی نووسینه‌کەتان هه‌ستن و زۆر به‌ روونی و ئاشکرا بێننه‌ ریزی شۆڕشگێڕانەوە. ئێوه‌ ده‌بێ بڕیارێکی سه‌ربه‌خۆو و وه‌ڵامێکی ڕاست به‌ خه‌ڵکی بده‌نه‌وه‌.  ئێوه‌ خۆتان ئاگادارن له‌ چ بارودۆخێکی دژواردا و به‌ چ بێ ره‌حمییه‌ك دژ به‌ ئێمه‌ ده‌جووڵێنه‌وه‌. زیاتر له‌ گه‌ڵای ناو باغچه‌کان مرۆڤ له‌ زیندانه‌کان ئاخنراون. ئێوه‌ش ئه‌وانه‌ هه‌موو به‌ چاوتان ده‌بینن. ره‌نگه‌ وه‌ك ده‌ڵێن ئێوه‌ بۆ چه‌ند رۆژنامه‌ی ئینگلیزی چه‌ند وتارێکتان سه‌باره‌ت به‌ ئازادی و مافه‌کانی مرۆڤ نووسیبێت به‌ڵام لێۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست ئێوه‌ خۆتان ده‌زانن که‌ له‌به‌رابه‌ر ئه‌و تێڕۆڕه‌ خوێناوییانه‌ ‌دا هیچ قسه‌یه‌ك بڕ ناکات. ئێوه‌ خۆتان له‌ ئیمه‌ باشتر ده‌زانن که‌ ته‌نیا شۆڕش و ڕووخانی ئه‌و رژیمه‌ ده‌توانی ڕزگارمان بکات. ئه‌وه‌ش ده‌زانین که‌ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ بتانهه‌وێ، ته‌نیا به‌ گوته‌کانتان‌ ده‌توانن له‌شکرێك دژ به‌ حکوومه‌ت دروست که‌ن. 

ئێوه‌ ئێمه‌تان کرده‌ شۆڕشگێڕ، ئێستاش که‌ به‌ ژیانی خۆشی خۆتان گه‌یشتوون، به‌ خشکە ڕووی خۆتان وه‌رده‌گێڕنه‌وه‌ و ئه‌و سه‌گ و گورگانه‌تان له‌ ئێمه‌ به‌رداوه‌.

تۆلستۆی : هیچکات من توند و تیژیم پێ باش نه‌بووه‌. هیچکات! له‌ سی ساڵ پێش له‌ ئێستاوه‌ بۆ به‌ربه‌ره‌کانی دژ به‌ توندوتیژی، هه‌وڵ بۆ ژیانی ئارام ده‌ده‌م. سی ساڵ پێش ئێستا، ئێوه‌ هێشتا له‌ دایك نه‌ببوون من هه‌وڵم نه‌ته‌نیا بۆ لابردنی توندوتیژی به‌ڵکوو بۆ دانانی نیزامێکی بێ شه‌ڕ و پڕ له‌ دادپه‌روه‌ری داوه‌.

قوتابی دووهه‌م: ده‌ی باشه‌ تا ئێستا چ فه‌رقێکی پێ کردووه‌؟ له‌و سی ساڵه‌دا چیتان ده‌ستگیر بووه‌؟ له‌ ماوه‌ی ئه‌و سی ساڵه‌دا به‌ نووسین و شێوه‌ی ئارام چ گۆڕانکارییه‌کتان توانییوه‌ پێك بێنن؟ نابینن که‌ به‌و شێوه‌یه‌ نه‌ته‌نیا هاوکاریی دوژمن ده‌که‌ن به‌ڵکوو وره‌ی خه‌ڵکیشی پێ دەشکێنن و ماوه‌ی ژیانی حکوومه‌تی زۆردارانی پێ درێژده‌که‌نه‌وه‌. نا، نا، لێۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست ئه‌وه‌ هیچ یارمه‌تیده‌رێك نییه‌ بۆ رزگار بوون. ته‌نانه‌ت مرۆڤ ئه‌گه‌ر به‌ زمانی فریشته‌ش له‌گه‌ڵ ئه‌و پیاوکوژانه‌ بدوێی سانتیمەترێك ناکشێنه‌وه‌ دواوە. زمانی قسه‌کردن و تێگه‌یاندن له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ ته‌نیا مستی قووچاوی خۆمانه‌‌. ماوه‌یه‌کی زۆرە، خه‌ڵک له‌سه‌ر ئه‌و چه‌شن هه‌ڵس و که‌وته‌ ئارامانه‌ ڕاوه‌ستاون، ئیتر سه‌بریان ته‌واو بووه‌. ئیتر ساتی ئه‌وه‌ گه‌یشتووه‌ که‌ به‌ سه‌ر و بابانیانه‌وه‌ به‌ربه‌ره‌کانیی ئه‌و زاڵمانه‌ بکه‌ن. 

تۆلستۆی: ده‌زانم، ته‌نانه‌ت بیر له‌ شه‌ڕی ئیلاهیش ده‌که‌نه‌وه‌ و ده‌تانه‌وێ به‌و شه‌ڕه‌ ئیلاهییه‌ تۆی ڕق و قین داچێنن. به‌ڵام من هیچ هه‌وڵێك بۆ په‌ره‌پێدانی رق و قین ناده‌م و رق و قین ناناسم و ناشمه‌وێ بیناسم. ته‌نانه‌ت نامه‌وێ دژ به‌‌و که‌سانه‌ی وا له‌ به‌رابه‌ر خه‌ڵکیشدا ڕاوه‌ستاون رقم هه‌بێ. ئه‌و که‌سانه‌ی توڕه‌ن و کاری توند و تیژیی ده‌که‌ن رۆحیان زیاتر له‌ عه‌زابدایه‌ تا ئه‌و که‌سانه‌ی توند و تیژییان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێ. من ره‌نگه‌ به‌زه‌ییم به‌و زاڵمانه‌ دا نه‌یه‌ت به‌ڵام ڕ‌قیان لێ هه‌ڵناگرم. 

قوتابی یه‌که‌م: به‌ڵام من ڕقم له‌ هه‌موو ئه‌وانه‌یه‌ که‌ دژ به‌ ئازادیی مرۆڤ راده‌وه‌ستن. نا، تۆلستۆی خۆشه‌ویست هیچکات ناتوانن فێری من بکه‌ن که‌ ڕقم له‌و خوێنخۆرانه‌ نه‌بێت. 

تۆلستۆی: به‌ڵام هه‌ر ئه‌و خوێنخۆرانه‌ش برای ئێمه‌ن.

قوتابی یه‌که‌م: ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ برای دایکیی منیش بن ئه‌گه‌ر هه‌ڵێکم بۆ ده‌ست که‌وێ، وه‌ك سه‌گ ده‌یانکووژم. نا، نابێ به‌زه‌ییمان به‌و که‌سانه‌ دابێ که‌ به‌زه‌یی ناناسن. هیچکات نه‌زم و ئاشتی و ئارامی و ئازادی بۆ وڵاتی ئێمه‌ ناگه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر به‌ دەستی زۆر و بە توندوتیژی مه‌جبووریان نه‌که‌ین. 

تۆلستۆی: هیچکات نه‌زم و ئارامی و ئازادیی به‌ توند و تیژیی پێك نایه‌ت. چونکه‌ هه‌ر توند و تیژییه‌ك، به‌ بێ ئه‌وه‌ی بتانه‌وێ  توند و تیژییه‌کیتری به‌دوادا دێت. ئه‌وکاته‌ی ده‌ستتان بۆ چه‌ك برد، بێ نه‌زمی و نائارامی پێك دێنن. 

قوتابی یه‌که‌م: به‌ڵام هیچ میتۆدێكی تر نییه‌ له‌ به‌رابه‌ر ده‌سه‌ڵات جگه‌ له‌ فەوتاندنی. 

تۆلستۆی: ئه‌وه‌ راسته‌. به‌ڵام هیچکات نابێ میتۆدێك به‌کاربێنین یاخود به‌هانه‌یان بده‌ینه‌ ده‌ست بۆ ماڵوێرانی و کوشتنی زیاتر. باوه‌ڕتان به‌ من هه‌بێ هێزی راسته‌قینه‌ هیچکات ده‌ست ناداته‌‌ توندوتیژی. له‌ ئینجیلدا نووسراوه‌ ...

قوتابی یه‌که‌م: ئاخ، واز له‌ ئینجیل بێنن، ئه‌وه‌ ره‌نگه‌ بۆ بارودۆخی  دوو هه‌زار ساڵ له‌مه‌ پێشی مرۆڤ نووسرابێ‌. ئه‌گه‌رچی ئه‌و کاتیش هیچ یارمه‌تییه‌کی نه‌کرد ده‌نا دنیای ئه‌مڕۆی ئێمه‌ پڕ له‌ زاڵم و خوێنڕێژ و نا دادپه‌روه‌ریی نه‌ده‌بوو. نا، تۆلستۆی خۆشه‌ویست به‌ ئینجیل ناکرێ ئه‌مڕۆ کەلەبەر و ده‌توانم بڵێم دۆڵی نێوان زاڵم و خه‌ڵکی هه‌ژار پڕ بکرێته‌وه‌. پرسیارم ئه‌وه‌یه‌ ئایا به‌ ملیۆن هه‌ژاری بێ تاوان ده‌بێ ئه‌شکه‌نجه‌ بکێشن بۆ ئه‌وه‌ی چه‌ند که‌س تاوانکار دڵیان نه‌ێیشێت و ئازاریان پێ نه‌گات؟ 

تۆلستۆی: من ئه‌شکه‌نجه‌ کێشانم پێ باشتره‌ هه‌تا خوێن رشتن و شه‌ڕ. 

قوتابی یه‌که‌م: ئه‌شکه‌نجه کێشان به‌ باش ده‌زانن؟ ده‌باشه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌نده‌تان پێ باشه‌ سه‌رێکی زیندانه‌کان بده‌ن یاخود بچنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان و له‌ خه‌ڵکی هه‌ژار و برسی بپرسن که‌ ئایا ئه‌شکه‌نجه کێشان باشه‌؟ 

تۆلستۆی: باشتره ویژدانی مرۆڤ ئازاد بی هه‌تا توند وتیژیی ئێوه‌. پێتانوایه‌ به‌ بۆمباو و چه‌ك ده‌کرێ تووڕه‌یی له‌سه‌ر ئه‌م هه‌رده‌ لابچێ؟ نا ئه‌وه‌ ته‌نیا ده‌بێته‌ هۆی کارلێکه‌ریی تووڕه‌یی له‌ ناو ڕۆح و له‌شی ئێوه‌شدا. من هه‌میسان دووپاتی ده‌که‌مه‌وه:‌ سه‌دان جار باشتره‌ ئه‌شکه‌نجه بکێشین تا ئه‌وه‌ی‌ مه‌جبوور به‌ کوشتن بکرێین و ببین به‌ پیاوکوژ. 

قوتابی یه‌که‌م: ده‌ی باشه‌... ده‌ی باشه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌نده‌تان ئه‌شکه‌نجه و به‌دبه‌ختی و برسێتی پێ باشه تۆلستۆی خۆشه‌ویست‌، ئه‌دی بۆچی خۆتان ناتانه‌وێ تاقی که‌نه‌وه‌؟ بۆچی هه‌وڵی ته‌نیا خۆبه‌خت کردن بۆ ئه‌وانیتر ده‌ده‌ن؟ خۆتان له‌ جێگای گه‌رم دانیشتوون و له‌ قاپ و که‌وچکی زێودا چێشت ده‌خۆن له‌ کاتێکدا خه‌ڵکی هه‌ژار به‌ برسێتیی له‌ کولاناندا له‌ سه‌رمانه‌ ده‌مرن. ئه‌دی بۆچی ناچن وه‌ك ئه‌وان‌ بژین؟ بۆچی ئه‌م کۆشکه‌ به‌جێ ناهێڵن و بچنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان له‌ بن باران و به‌فر و سه‌هۆڵدا بژین تا بزانن خه‌ڵکیی چی ده‌کێشن ئه‌گه‌ر هێنده‌تان ئه‌شکه‌نجه کێشان پێ باشه‌؟ بۆچی ته‌نیا گوته‌ تان هه‌یه‌ و باسی لێوه‌ ده‌که‌ن و خه‌ڵکیی ئامۆژگاریی ده‌که‌ن لەجیاتی ئه‌وه‌ی‌ خۆتان تاقی بکه‌نه‌وه‌ و به‌ کرده‌وه‌ نیشانی بده‌ن؟ بۆچی خۆتان وه‌ك نموونه‌یه‌ك نیشان ناده‌ن؟

تۆلستۆی ته‌واو ئارام ببوه‌وه‌ و هیچی نه‌ده‌گوت. سکره‌تێره‌که‌ی خۆی ده‌هاوێته‌ نێوانیان و ده‌یهه‌وێ به‌ توندیی له‌ قوتابییه‌کان تووڕه‌بێ، به‌ڵام تۆلستۆی زۆر به‌ ئه‌سپایی به‌ ده‌ستی سکره‌تێره‌که‌ ده‌کشێنێته‌ لاوه‌ و ده‌ڵێ:

لێیانگه‌ڕێ، ئه‌و پرسیاره‌ی ئه‌و مرۆڤه‌ گه‌نجه‌ له‌ منی کرد یه‌ك له‌و پرسیاره‌ باشانه‌یه‌. پرسیارێك که‌ ڕاسته‌وخۆ ئاڕاسته‌ی ویژدانی منی کرد. زۆر پرسیارێکی گرنگ و ڕاسته‌. من هه‌وڵ ده‌ده‌م ئه‌و پرسیاره‌ به‌ دروستیی وه‌ڵام بده‌مه‌وه‌. 

تۆلستۆی هه‌نگاوێك نزیک ده‌بێته‌وه‌. خۆی کۆده‌کاته‌وه‌ و چاو له‌ قوتابییه‌کان ده‌بڕێ، هه‌ناسه‌یه‌ک هه‌ڵده‌کێشێ و به‌ ده‌نگێکی گڕه‌وه‌ ده‌ڵێ:

ئێوه‌ پرسیارتان ئه‌وه‌یه‌ که‌ من به‌ پێی ئه‌و شتانه‌ی نووسیومه‌ و باوه‌ڕم پێیان هه‌یه‌ بۆچی خۆم عه‌مه‌لیان پێ ناکه‌م و به‌ڕێوه‌یان نابه‌م؟ منیش سه‌باره‌ت به‌و پرسیاره‌ی ئێوه‌ دبێ بڵێم، به‌و په‌ڕی شه‌رمه‌وه‌ ئه‌گه‌ر تا ئێستا ئه‌و کاره‌م به‌ کرده‌وه‌ به‌ڕێوه‌ نه‌بردووه‌، هۆیه‌که‌ی ئه‌وه‌یه‌ ‌ من زۆر خوێڕی بووم، زۆر لاواز بووم، زۆر هیچ و پووچ بووم. من مرۆڤێکی تاوانکارم، چونکه‌ ئه‌مڕۆشی له‌گه‌ڵ بێت، هێشتا خوا ئه‌و هێزه‌ی به‌ من نه‌داوه‌ که‌ بتوانم به‌ کرده‌وه‌ بۆ بیر و باوه‌ڕی خۆم تی بکۆشم. 

تۆلستۆی چاوه‌کانی چکووله‌ ده‌کاته‌وه‌ و به‌ تیژیی له‌ قوتابییه‌که‌ ده‌ڕوانێ و ده‌ڵێ: ‌

زۆر به‌ توندی له‌گه‌ڵ ویژدانی من ده‌دوێی کوڕی خۆم. من ده‌زانم که‌ ته‌نانه‌ت یه‌ك له‌ هه‌زاری ئه‌و قسانه‌ی کردوومن به‌ کرده‌وه‌ هه‌وڵم بۆ نه‌داون. من به‌شه‌رمه‌وه‌ ده‌بێ بڵێم که‌ زۆر له‌مه‌و به‌ر ده‌بوو ئه‌و ژیانه‌ لوکسه‌ی ئێستام، که‌ به‌ تاوانی ده‌زانم، به‌جێ بهێڵم و وه‌ك هه‌موو هه‌ژارانی دیکەیی وڵاته‌که‌م بژیم. من هیچ وه‌ڵامێکم بۆ ئه‌وه‌ نییه‌ جگه‌ له‌وی‌ بڵێم، شه‌رمەزاریم هه‌یه‌، له‌ قووڵایی ویژدانمه‌وه‌ شه‌رمەزاریم هه‌یه‌ له‌و کرده‌وه‌ تاوانکاره‌م.

دوو قوتابییه‌که‌ هه‌نگاوێك ده‌چنه‌ دواوه‌ و هه‌ردووکیان مات و بێ قسه‌ سه‌یری تۆلستۆی ده‌که‌ن. تۆلستۆی به‌ ده‌نگێکی زۆر سه‌بر درێژه‌ به‌ قسه‌کانی ده‌دا و ده‌ڵێ:

به‌ڵام ره‌نگه‌، ره‌نگه‌ به‌شی من ئه‌وه‌ بووبێت لێره‌ و له‌و ماڵه‌دا ئه‌شکه‌نجه‌ی خۆم بکێشم. ئه‌شکه‌نجه بکێشم که‌ بۆچی به‌هێز و به‌ وره‌ نیم و وزه‌ی ئه‌وم نییه‌ که‌ بتوانم ئه‌و شتانه‌ی وا باوه‌ڕم پێیان هه‌یه‌ به‌ کرده‌وه‌ به‌ڕێوه‌یان به‌رم.  ره‌نگه‌ له‌ ویژدانی خۆمدا ره‌نجێکی یه‌کجار زۆر بکێشم که‌ له‌هه‌ر ئه‌شکه‌نجه‌یه‌کی ناو زیندانان ناخۆشتر بێ. به‌ڵام ئێوه‌ راست دەکەن، ئه‌و ره‌نج و ئه‌شکه‌نجه‌یه‌  که‌ به‌ بێهووده‌ و ته‌نیا بۆ خۆم بێ، هیچ مانایه‌کی نییه‌. من شه‌رمم له‌ خۆم هه‌یه‌.

قوتابی یه‌که‌م: ببووره‌ لێۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست، ئێمه‌ مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌ نه‌بوو که‌ ئاوا هێرش به‌رینه‌ سه‌ر که‌سایه‌تیی ئێوه‌. 

تۆلستۆی: نا نا به‌ پێچه‌وانه‌، من سپاسی ئێوه‌ ده‌که‌م. پرسیارێکی دیکەتان لێم هه‌یه‌؟

قوتابی یه‌که‌م: نه‌خێر، ئه‌وه‌ ته‌نیا پرسیاری ئێمه‌ بوو لێتان. پێموایه‌ ئه‌وه‌ گه‌وره‌ترین خه‌ساره‌ که‌ ئێوه‌ له‌گه‌ڵ ئێمه‌ و خه‌ڵکی هه‌ژاری رووسیا‌ ناکه‌ون. چونکه‌ هیچکه‌س ناتوانێ ببێته‌ هۆی به‌رگری ئێمه‌ له‌ رووخانی ئه‌و رژیمه‌ خوێنخۆره‌. من هه‌ست به‌وه‌ ده‌که‌م که‌ شه‌ڕێکی زۆر خوێناوی و پڕ له‌ کاره‌ساتمان له‌ پێشه‌، به‌ڵام هیچ ڕێگایکیترمان نییه‌. ئه‌گه‌ر ئێوه‌ بهاتباینه‌ته‌ ریزی ئێمه‌ ره‌نگه‌ به‌هۆی خۆشه‌ویستیی ئێوه‌وه‌ ژماره‌مان زۆر له‌ ئێستا زیاتر بایه‌ و خوێنێکی که‌متر بڕژابایه‌. 

تۆلستۆی: ئه‌گه‌ر به‌ بڕیاری من ته‌نیا یه‌ك که‌س له‌ ناو بچێ من ناتوانم وه‌ڵامی ویژدانی خۆم بده‌مه‌وه‌. 

له‌ قاتی خوارە‌وه‌ی ژووری کاری تۆلستۆیه‌وه‌ زه‌نگی خواردنی نیوه‌ڕۆ لێ ده‌درێ. سکره‌تێره‌که‌ بۆ کۆتایی هێنان به‌و دیالۆگه‌ وه‌بیر تۆلستۆی ده‌هێنێته‌وه‌ که‌ کاتی خواردنی نیوه‌ڕۆیه‌.

تۆلستۆی به‌ ده‌نگی به‌رز و تووڕه‌ییه‌وه‌ ده‌ڵێ: به‌ڵێ، خواردن، قسه‌ی قۆڕکردن، خواردن، خه‌وتن، حه‌سانه‌وه‌، قسه‌ی بێ کرده‌وه‌، به‌ڕاستی ژیانێکی بی مانامان هه‌یه‌؛ له‌ کاتێکدا ئه‌وانیتر خه‌ریکی کارکردن و چه‌رمه‌سه‌رین. روو ده‌کاته‌وه‌ قوتابییه‌کان.

قوتابی دووهه‌م: که‌وابوو ئێمه‌ به‌ بێ ده‌سکه‌وت ده‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ لای هه‌ڤاڵه‌کانمان؟ هیچ به‌ڵێنییه‌کمان پێ ناده‌ن؟ 

تۆلستۆی زۆر به‌ تیژی سه‌یری قوتابییه‌که‌ ده‌کات و دوای ماوه‌یه‌کی کورت ده‌ڵێ:

به‌ نێوی منه‌وه‌ به‌ هه‌ڤاڵه‌کانتان بڵێن، من حورمه‌ت و رێزم هه‌یه‌ بۆ هه‌مووتان و هه‌مووتانم خۆش ده‌وێ. چونکه‌ ئێوه‌... ئێوه‌ی گه‌نجی وڵاته‌که‌مان رووسیا‌، له‌ ده‌رد و ره‌نجی هه‌ژاران گه‌ییون و ده‌تانه‌وێ ئاڵوگۆڕ پێك بێنن و بارودۆخی ژیانی هه‌ژاران باشتر بکه‌ن. ته‌نانه‌ت بۆ گه‌ییشتن به‌و ئاره‌زووه‌تان گیانی خۆتان له‌سه‌ر ده‌ستتان داناوه‌. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌ش من نایەمه‌‌ رێزی ئێوه‌وه‌ هه‌تا ئێوه‌ خۆشه‌ویستیی و هه‌ڵس و که‌وتتان سه‌باره‌ت به‌ هه‌موو مرۆڤ  به‌ چاك و خراپه‌وه‌ نه‌گۆڕن. 

قوتابییه‌کان ئارام راوه‌ستاون و هیچ ناڵێن. دواتر قوتابیی دووهه‌م زۆر به‌ توندی ده‌ڵێ: زۆر سپاس بۆ وه‌رگرتنی ئێمه‌ و ئه‌وی‌ کاتمان گرتن. من هه‌وڵ ده‌ده‌م که‌ ئیتر هه‌رگیز له‌به‌رانبه‌ر ئێوه‌دا رانه‌وه‌ستم. به‌ڵام ئیزنم بده‌ن وه‌ك که‌سێكی غه‌ریبه‌ چه‌ند وشه‌ی کراوه‌ بڵێم. من لێره‌دا پێتان ده‌ڵێم لێۆ تۆلستۆی! ئێوه‌ له‌ هه‌ڵه‌دان ئه‌گه‌ر پێتانوابێت هه‌ڵس و که‌وتی مرۆڤ ته‌نیا به‌ خۆشه‌ویستیی باشتر ده‌بێ و ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ردا دێت. ره‌نگه‌ ئه‌وه‌ بۆ ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان و زگ تێر و بێ خه‌مان ڕاست بێ، به‌ڵام  ئه‌وه‌ بۆ ئه‌وانه‌ی که‌ له‌ منداڵییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ‌ برسێتی و خه‌م و په‌ژاره‌ گه‌وره‌بوون و له‌ به‌ر سه‌رما و گه‌رما خۆڕاگرییان کردوه‌ و هه‌موو ژیانیان له‌ژێر زوڵم و زۆر و پۆستاڵی زۆرداران به‌سه‌ر بردووه‌، زۆر نامۆیه‌. ئه‌و خۆشه‌ویستییه‌ی ئێوه‌ و هه‌روه‌ها باس کردنتان لە به‌رانبه‌ری و براده‌ریی ئایینیه‌کان و ڕاوه‌ستان و چاوەڕوان مانەوەیان بۆ ئاسمان و دنیایه‌کی نادیار و به‌ڵێنی ژیانی باشتر له‌ دنیایه‌کتردا، هیچکامیان دڵخۆشکه‌ره‌وه‌ی ئه‌و خه‌ڵکه‌ هه‌ژاره‌ نین. متمانه‌ به‌ هیچکام له‌وانه‌ ناکه‌ن و سه‌بر و تاقه‌تیان ته‌واو بووه‌ و ده‌یانه‌وێت به‌ زه‌بری مستی قووچاویان هه‌وڵ بۆ ژیانی باشتری خۆیان بده‌ن. به‌و هۆیه‌وە، من به‌ داخه‌وه‌ ده‌بێ به‌ ئێوه‌ لێۆ نیکۆلاڤیچ تۆلستۆی بڵێم: جیهان به‌ خوێن سوور هه‌ڵده‌گه‌ڕێ، شۆڕشگێڕان نه‌ته‌نیا ئه‌و زاڵمانه‌ به‌ڵکوو منداڵه‌کانیشیان له‌ ناو ده‌به‌ن و له‌ت و کوتیان ده‌که‌ن. هیوادارم تا ئه‌و کات بمێنن و به‌ چاوی خۆتان شاهیدی هه‌ڵه‌ی خۆتان بن. له‌ ناخی دڵمه‌وه‌ ئه‌و ئاره‌زووه‌تان بۆ ده‌که‌م: "خوا مه‌رگێکی پڕ له‌ ئاشتیتان بداتێ." 

تۆلستۆی ته‌واو مات ببوو. له‌ ڕوخساریدا ترسێکی سامناک لەو گه‌نجه‌ به‌ ئیمانانه‌ دەبینرا،‌ که‌ وه‌ك بڵێسه‌ی ئاگر وابوون. خۆی کۆ ده‌کاته‌وه‌ و بۆلای قوتابییه‌که‌ ده‌چێ و ده‌ڵێ: سپاستان ده‌که‌م به‌تایبه‌ت بۆ قسه‌کانی ئاخرتان. ئه‌و ئاره‌زووه‌ی ئێوه‌ بۆ منتان کرد، خۆم زیاتر له‌ سی ساڵه‌ بۆخۆمی داوا ده‌که‌م. مه‌رگێك له‌ ئاشتیدا له‌گه‌ڵ خوا و هه‌موو مرۆڤ. 

دوو قوتابییه‌کە سه‌ری بۆ داده‌نه‌وێنن و ده‌ڕۆن. تۆلستۆی ماوه‌یکی زۆر تا لەچاوی ون ده‌بن، سه‌یریان ده‌کات. زۆر به‌ خۆشحاڵی و گه‌شه‌وه‌ روو ده‌کاته‌ سکر‌تێره‌که‌ی و ده‌ڵێ: به‌ڕاستی گه‌نجانێکی زۆر به‌تین و پۆڵایینن. چه‌نده‌ به‌هێز و توانان و چه‌نده‌ به‌ تێڕادیوییه‌وه‌ هه‌ڵس و که‌وت ده‌که‌ن. وه‌ك که‌ڵ وان ئه‌و گه‌نجه‌ رووسیانه‌ی ئێمه‌. زۆر هه‌ستێکی خۆشه‌ دیتنی ئه‌و وره‌ پڕ له‌ ئاگره‌ی گه‌نجان. شه‌ست ساڵ پێش ئێستاش هه‌ر ئاوا بوون و له‌بیرمه‌ گه‌نجانی رووسی هه‌میشه‌ وا له‌ پشت خه‌ڵکی هه‌ژار ڕاوه‌ستاون. به‌ باوه‌ڕێکی پۆڵایین و پێکه‌نینه‌وه‌ به‌ره‌وڕووی هەموو کاره‌ساتێك ده‌چن و ته‌نانه‌ت ئامادەن گیانی خۆشیان به‌خت بکه‌ن. ته‌واوی ژیانی گه‌نجیی خۆیان وه‌لا ده‌نین بۆ هیچ، بۆ قسه‌ی بێ ناوه‌ڕۆك. بۆ ئایدیایه‌كی دوور له‌ ڕاستی. به‌ڕاستی جێی شانازیین ئه‌و گه‌نجه‌ رووسانه‌. به‌داخه‌وه‌ که‌ ئاوا هه‌ستی ڕق و قینیان تێدا په‌روه‌رده‌ بووه‌. به‌ڵام به‌و قسانه‌یان منیان له‌ خه‌و هه‌ستاند. ئه‌و دوو قوتابییه‌ ویژدانیان وه‌خه‌به‌ر هێنام. ئه‌وان ڕاست ده‌که‌ن، من ده‌بێ هه‌وڵ بده‌م خۆم له‌و بێ هێزی و ژینه‌ بێهووده‌ و خوێرییه‌تییه‌ی خۆم رزگار بکه‌م. ده‌بێ له‌ پێناو قسه‌کانی خۆمدا ڕابوه‌ستم. هه‌نگاوێکم بۆ مردن ماوه‌ و هێشتا هه‌ر ڕاوه‌ستاوم و لاواز و به‌ بێ توانایی بڕیاردان هیچ هه‌نگاوێکی بۆ هه‌ڵناهینمه‌وه‌. به‌ڕاستی مرۆڤ ته‌نیا له‌ گه‌نجه‌کان فێری شتی ڕاست ده‌بێ، ته‌نیا له‌ گه‌نجه‌کان. 

ده‌رگای ژووره‌که‌ به‌ توندی یەکاڵا دەبێت و خاتوو سۆنیا (ژنی تۆلستۆی) زۆر به‌ تووڕه‌یی و ده‌مارگرژییه‌وه‌ دێته‌ ژوورێ و وه‌ك شه‌مه‌نه‌فه‌رێکی به‌ په‌له‌ به‌ خێرایی با، به‌ په‌نا سکرتێره‌کەدا‌ تێپەڕ ده‌بێ. وه‌ک ئەوەی هیچ شتێکی لێ نه‌بێت، سکره‌تێره‌که‌ ناگرێتە بەرچاو و روو ده‌کاته‌ تۆلستۆی. به‌ دوای ئه‌ویشدا کچه‌که‌ی "ساشا" دێته‌ ژووره‌که‌وه‌. له‌وه‌ ده‌چێ که‌ ساشا وه‌دوای دایکی که‌وتبێت‌  و ئاگای لێی بێت‌ که‌ نه‌کا شتێك بقه‌ومێنێت. 

خاتوو سۆنیا به‌ ده‌نگێکی به‌رزه‌وه‌ ده‌ڵێ: زه‌نگی نان خواردنی نیوه‌ڕۆ لێدراوه‌؛ زیاتر له‌ نیو کاتژمێره‌ که‌سێك له‌ لایه‌ن رۆژنامه‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ نووسراوه‌ له‌عنه‌تییه‌که‌ت له‌سه‌ر ‌سێداره‌دان، چاوه‌ڕوانیت ده‌کا. تۆش ئه‌و راده‌گه‌ری له‌به‌ر ئه‌و سه‌رڕووتانه‌. ئه‌و سه‌رڕووتانه‌ی که‌ ده‌یانه‌وێ دنیا بشێوێنن و ژیانمان لی تێك بده‌ن. 

خاتوو سۆنیا زۆر بێ ئۆقرە به ‌ده‌وری ژووره‌که‌دا ده‌خولێته‌وه‌ و ده‌ڵێ: سه‌یرکه‌ تو خوا هه‌مووشتێك له‌سه‌ر زه‌وی که‌وتووه‌‌. کتێب لێره‌ و شتیک له‌ولا و پڕ له‌ ته‌پ و تۆز و به‌ڕاست ئه‌گه‌ر دێمه‌ ئه‌و ژووره‌ی تۆ وه‌ك شێتم لێ دێ. به‌خته‌وه‌رانه‌ به‌یانی ئه‌و کرێکارانه‌ی وا بڕیاره‌ فەڕشی ژووره‌کان‌ بگۆڕن، دێن و له‌و هه‌موو ته‌پ و تۆزه‌ ڕزگارمان ده‌که‌ن. 

که‌س وه‌ڵامی خاتوو سۆنیا ناداته‌وه‌. به‌ بێ ئۆقرەیی له‌ ژووره‌که‌دا دێت و ده‌ڕوا و ده‌ڵێ: ‌باشه،‌ ده‌ وه‌ره‌؛ له‌وه‌ زیاتر ناکرێ ئه‌و کابرایه‌ چاوه‌ڕوان ڕابگرین.  

تۆلستۆی سپی هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ و زۆر بێ ئۆقرەیی،‌ ده‌ڵێ: ب ب باشه‌ ئێستا دێم. من ته‌نیا بۆ کاتێکی که‌م دەبێ لێره‌ بم و شتێك جێ به‌جێ بکه‌م. ساشا یارمه‌تیم ده‌دا، دا... داوای لێ بووردن ده‌که‌م؛ ئێستا دێم.

خاتوو سۆنیا دوای ئه‌وه‌ی به‌ بێزه‌وه‌‌ سه‌یرێکی ده‌ور و به‌ری ده‌کات، ژووره‌که‌ به‌جێ دێڵێ . هه‌ر له‌ ده‌رکه‌ی ژووره‌که‌ ده‌چێته‌ ده‌ره‌وه‌، تۆلستۆی به‌ گورجی ده‌رکه‌که‌ قفڵ دەکات. ساشا له‌و کاره‌ی باوکی سه‌ری سووڕ ده‌مێنێ و ده‌ڵێ: بابه‌ چیته‌؟ بۆ وا ده‌که‌ی؟ 

تولستۆی: کرێکا‌ری فەڕشەکه‌ بڕیاره‌ به‌یانی بێت...! باشه‌ هێشتا کات ماوه‌، جا چاک نه‌بوو وا باسی ئه‌و کرێکا‌رانه‌ی کرد! 

ساشا: باشه‌ چ قه‌وماوه‌؟ بۆ ئاوا ئاڵۆز و په‌شێوی؟

تولستۆی: چه‌قۆیه‌ك! به‌ په‌له‌ چه‌قۆ یا‌ مه‌قه‌ستێکم بۆ بێنن. 

سکره‌تێره‌که‌ به‌ نیگایه‌کی سه‌رسووڕهێنه‌ره‌وه‌ له‌سه‌ر میزی کاره‌که‌ی مه‌قه‌ستێکی هێنا و دایه‌ ده‌ستی. 

تۆلستۆی که‌ به‌ ترسه‌وه‌ په‌یتا په‌یتا ئاوڕ بۆ ده‌رکه‌ قفڵ کراوه‌که‌ ده‌داته‌وه‌، به‌ مقه‌سته‌که‌ له‌ قوژبنی ژووره‌که‌، له‌ مابه‌ین مۆکێت و دیواره‌که‌دا  درزێکی بچووک گه‌وره‌ و گه‌وره‌تر ده‌کاته‌وه‌ و دواتر به‌ ده‌سته‌ له‌رزۆکه‌که‌ی پاکەتی برووسکه‌یه‌کی سه‌ربه‌ستراوی لێ ده‌ردێنێ و ده‌ڵێ: ئه‌وه‌تا، ئه‌وه‌تا، به‌ڕاستی سه‌یره‌، زۆر سه‌یره‌، جێی پێکه‌نینه، وه‌ك رۆمانێکی تێکه‌ڵ پێکه‌ڵی فه‌ره‌نسیم دێته‌ به‌رچاو. جا وه‌ره‌ پیاوێکی وه‌ك من به‌ 83 ساڵ ته‌مه‌نه‌وه‌ له‌ ماڵه‌که‌ی خۆم ده‌بێ نوسراوه‌ گرنگه‌کانم بشارمه‌وه‌، چونکه‌ به‌دوامه‌وه‌ن، چونکه‌ کونترۆڵم ده‌که‌ن، چونکه‌ به‌دوای هه‌ر وشه‌ و نهێنییه‌کمه‌وه‌ن‌ و هه‌مووشتێکم ده‌دۆزن. ئاخ ... شه‌رمهێنه‌ره‌، وه‌ك جه‌هه‌نمێکه‌ ئه‌و ژیانه‌ی من لێره‌، ژیانی درۆ... 

دوای ماوه‌یه‌ك ئارام ده‌بێته‌وه‌ برووسکه‌که‌ ده‌کاته‌وه‌ و ده‌یخوێنێته‌وه‌. روو ده‌کاته‌ ساشا و ده‌ڵێ:

سێزده‌ ساڵ له‌وه‌ پێش ئه‌و برووسکه‌یه‌م نووسیوه‌. ئه‌وکات ده‌مهه‌ویست له‌ دایکت و له‌و ماڵه‌ جه‌هه‌نه‌مییه‌ راکه‌م. ئه‌وە برووسکه‌ی‌ خوا حافیزیی بوو له‌ دایکت. خواحافیزییه‌ك که‌ هه‌رگیز غیره‌تیم په‌یدا نه‌کرد بیکەم. 

برووسکه‌که‌ سه‌یر ده‌کا و به‌ ده‌نگێکی سه‌بر له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ ده‌یخوێنێته‌وه‌:

"له‌وه‌ زیاتر بۆم گونجاو نییه‌ ئه‌و ژیانه‌ دۆزەخییه‌ که‌ زیاتر له‌ شازده‌ ساڵه‌ ده‌وامی بووه‌ درێژه‌پێبده‌م. ژیانێك پڕ له‌ به‌ربه‌ره‌کانی، له‌لایه‌که‌وه‌ دژ به‌ ئێوه‌ و له‌ لایه‌کیتریشه‌وه‌..... من له‌و ژیانه‌ راده‌که‌م، راکردنێك که‌ زۆر له‌مه‌وبه‌ره‌وه‌ ده‌بوو بمکردبایه‌. من بۆیه‌ وا به‌ نهێنی راده‌که‌م و پێشتر له‌گه‌ڵ ئێوه‌ باسی لێوه‌ ناکه‌م، بۆئه‌وه‌ی هیچ ناخۆشییه‌ك نه‌هێته‌ نێوانمان.  ترسی ئه‌وه‌م هه‌یه‌ نه‌کا وه‌ك هه‌میشه‌ بڕیاره‌که‌م لاواز بێته‌وه‌ و نه‌توانم به‌ڕێوه‌ی به‌رم. تکایه‌ بمبوورن ئه‌گه‌ر ئه‌و نووسراوه‌یه‌م ناره‌حه‌تتان ده‌کا، به‌تایبه‌ت تۆ سۆنیا. به‌ دڵفه‌راوانییه‌وه‌ من له‌ دڵی‌خۆتدا وه‌لا نێ، به‌دوامدا مه‌گه‌ڕێن. خۆت سه‌رزه‌نش مه‌که‌، من سه‌رزه‌نش مه‌که‌، له‌به‌ر من هیچ خۆت ناره‌حه‌ت مه‌که‌."

هه‌ناسه‌یه‌کی له‌ قووڵایی دڵیه‌وه‌ هه‌ڵکێشا و گوتی: ئاخ سێزده‌ساڵ‌ بەسەر‌ نووسینی ئه‌و برووسکه‌یه‌دا‌ تێپه‌ڕ بووه‌ و یه‌که‌ یه‌که‌ی وشه‌کانی وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه‌، هیچ گۆڕانێکیش به‌سه‌ر ژیانمدا نه‌هاتووه‌. سێزده‌ساڵی تر ئه‌شکه‌نجه‌م کێشاوه‌، و ژیانم هه‌ر وه‌ك جاران به‌ خوێڕییه‌تی و لاوازیی تێپەڕ بووە‌. تا ئێستا، تا ئێستاش من هه‌ر رام نه‌کردووه‌ و تا ئێستاش هه‌ر چاوه‌ڕوانم، چاوه‌ڕوانم به‌ڵام دیار نییه‌ چاوه‌ڕوانی چی! له‌ ماوه‌ی ژیانم دا هه‌موشتێکم به‌ روونی زانیوه‌ و پێش بینیم کردووه‌، به‌ڵام هه‌رگیز نه‌متوانیوه‌ و غیره‌تی بڕیاردان و هه‌ڵس و که‌وتی دروستم نه‌بووه‌. هه‌میشه‌ لاواز بووم، هه‌میشه‌ به‌بێ وره و خۆڕاگریی‌ له‌ به‌رابه‌ر‌ ئه‌و(سۆنیا) دا بووم. 

وه‌ك چۆن قوتابی کتێبی چڵکن و دڕاو له‌ مامۆستاکه‌ی ده‌شارێته‌وه‌، منیش ئه‌و برووسکه‌یه‌م له‌ ترسان لێره‌ شاردۆته‌وه‌. ته‌نانه‌ت وه‌سیه‌تنامه‌که‌شم که‌ ئه‌وکات نووسیومه‌ و تێیدا داوام کردوه‌ که‌ کاره‌ ئه‌ده‌بییه‌کانم به‌ هه‌موو مرۆڤێکی سه‌ر ئه‌م هه‌رده‌ ده‌به‌خشم و ماڵی هه‌موو که‌سێکه‌ و هه‌موو که‌س ده‌توانێ که‌ڵکی لێ وه‌رگرێ، خستمه‌ ده‌ستی ئه‌وه‌وه‌ چونکه‌ ته‌نیا ئاشتیم له‌ ناو ماڵدا ده‌ویست به‌جێی ئه‌وه‌ی هه‌وڵ بۆ ئاشتی له‌گه‌ڵ ویژدانی خۆم بده‌م. 

سکرێتر: پێتان وایه‌ لێۆ نیکۆلاویچ تۆلستۆی خۆشه‌ویست، ئه‌گه‌ر کاتی ... مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌، تکایه‌ پێتان ناخۆش نه‌بی، ئیزنم بده‌ن، مه‌به‌ستم کاتێ کۆچی دوایی ده‌که‌ن، ئه‌و ئاره‌زووه‌‌ واته‌ بەخشینی کاره‌ ئه‌ده‌بییه‌کانتان به‌ مرۆڤی جیهان له‌ لایه‌ن بنه‌ماڵه‌که‌تانه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌چێ؟ 

تۆلستۆی: ئه‌وه‌ شتێکی زۆر روونه‌. ئه‌وه‌... ئه‌وه‌ یانی ... ڕاسته‌که‌ی نازانم! بڕوای تۆ چییه‌ ساشا؟

ساشا سه‌ری ڕاده‌وه‌شێنێ و هیچ ناڵێ.

تۆلستۆی: خوای من، بیرم له‌وه‌ ئیتر نه‌کردبۆوه‌. به‌ به‌ به‌ڵام نا، ئاخ... دیسانیش هه‌ر ئاوا وه‌ك جاران لاوازم، نا من پێموایه‌ به‌ ئانقه‌ست نه‌مویستووه‌ بیری لێ بکه‌مه‌وه‌. ئه‌ی خوایه‌ هه‌میسان ده‌مویست له‌ ڕاستیی لا بده‌م هه‌ر وه‌ك هه‌میشه‌ لام داوه‌. به‌ تیژی چاو له‌ سکره‌تێره‌که‌ی ده‌بڕێ و ده‌ڵێ: نا، من ده‌زانم، من به‌ یه‌قینه‌وه‌ ده‌زانم که‌ خێزانم و کوڕه‌کانم ئه‌و دوایین ئاره‌زووه‌شم به‌ جێ ناهێنن هه‌ر وه‌ك چۆن ئێستا بۆ بۆچوونه‌کانم هیچ رێزێك دانانێن. ئه‌وان به‌ یه‌قین کارێك ده‌که‌ن که‌ دوای مه‌رگیشم له‌ به‌رابه‌ر خه‌ڵکیدا دا وه‌ك درۆزن نیشان بدرێم. 

تۆلستۆی زۆر به‌ متمانه‌ به‌خۆوه‌ خۆی ڕاده‌وه‌شێنێ و ده‌ڵێ: به‌ڵام نابێ بێڵم وای لێ بێ. ئاخ باش بوو لانی که‌م رێگایه‌کی راستم دۆزییه‌وه‌. هه‌ر وه‌ك چۆن ئه‌و قوتابییه‌ی زانکۆ که‌ ئه‌وڕۆ به‌ منی گوت: خه‌ڵکی وه‌ڵامێکی ڕاست و بڕیارێکی سه‌ربه‌خۆیان لێم ده‌وێ. خه‌ڵکی ته‌نیا وه‌ڵامێکی ڕاسته‌قینه‌یان له‌ من ده‌وێ! زۆر باش بوو. ئه‌و قوتابییه‌ منی له‌ خه‌و هه‌ستاند. به‌ 83 ساڵ ته‌مه‌نه‌وه‌ نابێ چاو بقووچێنم و ترسم له‌ مردن هه‌بێ. مرۆڤ ده‌بێ ئه‌و ڕاستییه‌ له‌به‌رچاو بگرێت و بڕیار له‌سه‌ر  راسته‌قینه‌ بدات. ئه‌وه‌ ته‌واوی هه‌ڵه‌ی خۆێڕی بوونی رۆحه‌ که‌ مرۆڤ ناتوانێ به‌ باشی بڕیاره‌کانی به‌ڕێوه‌ به‌رێ.    به‌ڵام لای که‌م له‌و ئاخرین کاتژمێرانه‌ی ژیانمدا ده‌بێ به‌ ڕوونی بڕیار بده‌م و به‌ ڕێگای راستدا بڕۆم. 

تۆلستۆی ئاوڕێک لە سکر‌تێره‌که‌ و کچه‌که‌ی- ساشا ده‌داته‌وه‌ و ده‌ڵێ: ساشا و ڤیلادیمیر گێئۆرگیویچ(سکر‌تێر)! به‌یانی وه‌سیه‌تنامه‌که‌م ده‌نووسم. روون، ئاشکرا، به‌ بێ ترس کتێبه‌کان و هه‌موو کاره‌ ئه‌ده‌بییه‌کانم له‌گه‌ڵ ئه‌و پووڵه‌ پیسه‌ی داویانمه‌تێ و کۆم کردۆته‌وه‌ به‌ هه‌موان، به‌ مرۆڤایه‌تیی ده‌به‌خشم. هیچکه‌س ئیزنی ئه‌وه‌ی نییه‌ کاسبی به‌و نووسراوانه‌ بکات وا من په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ خه‌ڵکدا پێگرتوون و هه‌وڵی چاکسازی و نێشاندانی ڕێگای ڕاستم پێ داون.  به‌یانی پێش نیوه‌ڕۆ له‌گه‌ڵ شاهیدێکیتر وه‌رنه‌ ئێره‌. من له‌وه‌ زیاتر نابێ ڕاوه‌ستم. ده‌نا ره‌نگه‌ به‌ زوویی مه‌رگ ده‌ستم ڕابگرێت و نه‌توانم ئه‌و دوایین ئاره‌زووه‌م وه‌ دی بێنم. 

ساشا: ته‌نیا شتێك بابه‌ گیان، من نامهه‌وێ پێش به‌و کاره‌ بگرم به‌ڵام به‌ بڕوای من باش نابێ ئه‌گه‌ر به‌یانی دایکم ئێمه‌ لێره‌ پێکه‌وه‌ ببینێ. ره‌نگه‌ گومانمان لێ بکا و ئه‌و بڕیاردانه‌ت لێ ناخۆش بکات. 

تۆلستۆی: تۆ راست ده‌که‌ی. نا ... له‌م ماڵه‌دا هیچ شتێکی به‌رحه‌ق پێك نایه‌ت؛ ژیانم له‌م ماڵه‌دا وه‌ك درۆ وده‌له‌سه‌ وایه‌. که‌ وابوو به‌یانی کاتژمێری یازده‌ی نیوه‌ڕۆ له‌ جه‌نگه‌ڵی گڕوومۆنت له‌ په‌نا داره‌ گه‌وره‌که‌ی که‌ وا هه‌میشه‌ بۆ پیاسه‌کردن ده‌چمه‌ ئه‌وێ، یه‌کتر ببینین. هه‌مووشتێك جێبه‌جێ که‌ن و هیوادارم له‌و ئاخرین رۆژانه‌ی ژیانم دا خۆم له‌و که‌له‌پچه‌یه‌ ڕزگار بکه‌م. 

زه‌نگوڵه‌ی نانی نیوه‌ڕۆ توندتر له‌ جاری یه‌که‌م وه‌ده‌نگ دێ. 

سکر‌تێر: به‌ڵام خاتوو سۆنیا نابێ له‌و کاره‌ی به‌یانی ئاگادار بکرێته‌وه‌، ده‌نا هه‌مووشتێك پووچه‌ڵ ده‌بێته‌وه‌. 

تۆلستۆی: وایه‌، ئاخ ئه‌م خۆ شاردنه‌وه‌یه‌! مرۆڤ ده‌یهه‌وێ له‌ به‌رانبه‌ر جیهاندا ڕاست بێت، له‌ به‌رانبه‌ر خوا دا ڕاست بێت، له‌ به‌رانبه‌ر خۆیدا ڕاست بێت، به‌ڵام ناتوانێ ‌ له‌ به‌رانبه‌ر ژن و منداڵه‌کانیدا راست بێت. نا به‌و شێوه‌یه‌ ژیان ناکرێ! ئاوا ژیان ناکرێ ! 

ساشا: دایکم هات!

سکر‌تێرە‌که‌ به‌ گورجی قفڵی ده‌رکه‌‌ ده‌کاته‌وه‌ و تولستۆی بۆ ئه‌وه‌ی خاتوو سۆنیا له‌ تووڕه‌ییه‌که‌ی تێ نه‌گات، ده‌چێ بۆ لای مێزی کاره‌که‌ی به‌ شێوه‌یه‌ك که‌ پشتی له‌ ده‌رگای ژووره‌که‌ بێت و له‌به‌ر خۆیه‌وه‌ ده‌ڵێ: درۆکردن له‌م ماڵه‌دا وه‌ك زه‌هر وایه‌ بۆ من. ئاخ ئه‌گه‌ر مرۆڤ بۆ جارێکیش خۆی بوایه‌، به‌ بێ درۆ و ده‌له‌سه‌... ئاخ...  لای که‌م به‌ بێ درۆ پێش مردن...

خاتوو سۆنیا به‌ گورجی دێته‌ ژوورێ و به‌ ده‌نگی به‌رز ده‌ڵێ: بۆ نایه‌ی؟ ئاخه‌ بۆچی هه‌میشه‌ بۆ هه‌مووشتێك هێنده‌ت پێده‌چێ؟ 

تولستۆی رووی تێ ده‌کات. تووڕه‌ییه‌که‌ی ته‌واو نیشتۆته‌وه‌. به‌ ده‌نگێکی سه‌بر ده‌ڵێ: به‌ڵێ تۆ راست ده‌که‌ی، من بۆ هه‌مووشتێك، بۆ هه‌ر بڕیارێك زۆرم پێ ده‌چێ و کاتم زۆرتر ده‌وێ! به‌ڵام ته‌نیا شتێك له‌وانیتر زۆر گرنگتره‌، و ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که‌ هێنده‌ کات بۆ مرۆڤ بمێنێته‌وه‌ که‌ پێش ئه‌وه‌ی کار له‌کار بترازێ، وه‌ختی خۆی، کاره‌ ڕاسته‌کان و بڕیاره‌ دروسته‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رێت! 

...   نیوه‌ شه‌وی هامان رۆژ له‌ ژووری کاری تۆلستۆی. 

سکر‌تێر: ئێوه‌ ده‌بێ هه‌وڵ بده‌ن که‌مێك زووتر له‌ شه‌وانیتر بخه‌ون لێۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست، ئاخه‌ دوای ئه‌و هه‌موو ووتووێژ و سه‌رئێشه‌یه‌ی ئه‌مڕۆ ده‌بێ زۆر ماندوو بن.

تۆلستۆی: نا، هیچ ماندوو نیم. ماندووبوون لایه‌نێکی زۆر خراپی هه‌یه‌: مرۆڤ لاواز ده‌کات، مرۆڤ له‌ بڕیارداندا دوودڵ ده‌کات. کارکردن و چالاك بوون رۆحی مرۆڤ ئازاد ده‌کا، ته‌نانه‌ت کارێکی خراپ باشتره‌ له‌وه‌ی‌ مرۆڤ هیچ کارێك نه‌کات. 

تۆلستۆی له‌ ژووره‌که‌دا زۆر به‌ نگرانییه‌وه‌ دێت و ده‌ڕوا و ده‌ڵێ: من نازانم ئه‌مڕۆ هه‌ڵس و که‌وتم باش بوو یان نا؟ ده‌بێ که‌ ئارام بوومه‌وه‌ له‌ ویژدانی خۆم پرسیار بکه‌م. ئه‌وه‌یکه‌ بڕیارم داوه‌ کاره‌ ئه‌دبییه‌کانم به‌ هه‌موو خه‌ڵکی سه‌ر ئه‌م هه‌رده‌ ببخشم، رووحی زۆر سووك کردووم. به‌ڵام من پێموایه‌ وه‌سیه‌تنامه‌که‌م نه‌ده‌بوو وا به‌ نهێنی و به‌ڵکوو به‌ ئازادی و به‌ غیره‌ت و تێڕادیویه‌وه‌ له‌به‌رابه‌ر هه‌موو خه‌ڵك دا راگه‌ێیندبایه. به‌ڵام هه‌رچی بێت لای که‌م بڕیارێکه‌ و بڕیاردان خۆی له‌خۆیدا زۆر لام گرنگه‌. هه‌نگاوێکیترلە مردن نزیك بوومه‌وه‌. ئێستا ته‌نیا کێشه‌یه‌ك ماوه‌، هه‌ڵاتن له‌و ماڵه‌ جه‌هه‌نه‌مییه‌ و سه‌ر نانه‌وه‌ له‌ جێگایه‌ك که‌ بتوانم به‌ ئازادی تێیدا بمرم. چونکه‌ مردنه‌که‌شم له‌م ماڵه‌دا وه‌ك ته‌واوی ژیانم دوور له‌ ڕاستیی و درۆ و ده‌له‌سه‌ ده‌بێت. 83 ساڵ ته‌مه‌نمه‌ و هێشتا غیره‌ت و توانایی ئه‌وه‌م نییه‌ خۆم له‌ شتی دنیایی ره‌ها بکه‌م. ئه‌وه‌ کات به‌هه‌ده‌ر دانه‌ و ده‌بێ هه‌رچی زووتر ده‌ستبه‌کار بم!

سکرتێر: کێ کاتی هاتنی مه‌رگی خۆی ده‌زانێ؟ ئه‌گه‌ر مرۆڤ ئه‌وه‌ی بزانیبایه‌ ره‌نگه‌ زۆر باش بوایه‌.

تۆلستۆی: نا، ویلادیمیر گێئۆرگیویچ هیچ باش نه‌ده‌بوو. ئه‌و حیکایه‌ته‌ کۆنه‌تان نه‌بیستووه‌؟ وه‌رزێرێك ئه‌وه‌ی بۆ گێڕامه‌وه‌ که‌ عیسا چلۆن زانیاریی کاتی مردنی له‌ مرۆڤ سه‌ندۆته‌وه‌. ده‌ڵێن سەردەمی زوو، مرۆڤ کاتی مردنی خۆیان ده‌زانی. عیسی ده‌بینێ که‌ وه‌رزێره‌ زۆر پیره‌ کان ده‌ست له‌سه‌ر ئه‌ژنۆ داده‌نێن و ئیتر له‌سه‌ر مه‌زرا کار ناکه‌ن. له‌ یه‌کیان پرسیار ده‌کا‌ بۆچی وا بێکار و بێ بار ده‌ست له‌سه‌ر ئه‌ژنۆ دانیشتووه‌ و خه‌ریکی کشتوکاڵ نییه‌. وه‌رزێره‌که‌ وه‌ڵامی ده‌داته‌وه‌: بۆ کێ و بۆ چی ده‌بێ خۆم ماندوو که‌م من هێنده‌م ته‌مه‌ن نه‌ماوه‌ که‌ بتوانم ساڵی داهاتوو له‌ به‌رهه‌می مه‌زراکه‌م که‌ڵك وه‌رگرم. لێره‌ به‌ولاوه‌ عیسی تێگه‌یی که‌ مرۆڤ نابێ رۆژی مردنی خۆی بزانێ و ئه‌و زانیارییه‌ی لێ سه‌ندنه‌وه‌. له‌و کاته‌وه‌ وه‌رزێر تا دوایین رۆژی ژیانیان کار ده‌که‌ن و پێیان وایه‌ که‌ بۆ هه‌میشه‌ ده‌ژین. ئه‌وه‌ش زۆر ڕاسته‌ که‌ مرۆڤ ته‌نیا و ته‌نیا به‌ کارکردن ده‌توانێ سالم بێ و ته‌مه‌نی خۆی درێژتر راگرێ . 

له‌پڕێکدا گوێیان له‌ ته‌قه‌ی پێلاو دبێ. خاتوو سۆنیا به‌و نیوه‌شه‌وه‌ به‌ به‌رگی خه‌وه‌وه‌ دێته‌ ژوورێ و مۆڕه‌یه‌ک له‌ سکره‌تێره‌که‌ ده‌کات. 

خاتوو سۆنیا: من پێموابوو به‌ ته‌نیای! ده‌مه‌وێت له‌گه‌ڵتدا بدوێم! 

سکر‌تێره‌که‌ سه‌ری داده‌نه‌وێنی، تێده‌گات که‌ خاتوو سۆنیا ده‌یهه‌وێ به‌ ته‌نیا له‌گه‌ڵ تۆلستۆی بدوێ و ده‌ڵێ: من ده‌مهه‌ویست هه‌ر ئێستا برۆم. 

تولستۆی: بژی ویلادیمیر گێئۆرگیویچ، بژی!

سکر‌تێر ده‌ڕوا و ده‌رکه‌ی ژووره‌که‌ هێشتا به‌ باشی دانه‌خراوه‌، خاتوو سۆنیا ده‌ست ده‌کاتە‌ بۆڵه‌بۆڵ و ده‌ڵێ: زۆر سه‌یره‌ ئه‌و کابرایه‌ هه‌میشه‌ به‌ ده‌وری تۆوه‌یه‌، وه‌ك مۆته‌ هه‌میشه‌ پێته‌وه‌ نووساوه‌. پێموابێ ئه‌و چاوی دیتنی منی نییه‌ و ڕقی له‌ منه‌.  ده‌یهه‌وێ من له‌ تۆ دوورکاته‌وه‌. به‌ڕاستی مرۆڤێکی خوێن تاڵ و خراپه‌. 

تۆلستۆی و خاتوو سۆنیا

تۆلستۆی: له‌خۆوه‌ تۆ ئه‌و کابرایه‌ت پێ خراپه‌. تۆ له‌ هه‌ڵه‌ دای سۆنیا. 

خاتوو سۆنیا: نا من له‌ هه‌ڵه‌دانیم. ئه‌و به‌ پلانه‌وه‌ جێی خۆی له‌ نێوان من و تۆ دا کردۆته‌وه‌ و من و منداڵمی له‌به‌ر چاوت کردۆتە بێگانه؛ تۆی له‌ من دزیوه‌. له‌وه‌تی ئه‌و کابرایه‌ لێره‌یه‌ هیچ شتێکی ئه‌و ماڵه‌ هی من نییه‌ ته‌نانه‌ت تۆش ئیتر بۆ من و منداڵم‌ نیت و هی هه‌موو خه‌ڵکانی تری! 

تۆلستۆی: سۆنیا، ئه‌وه‌ ویستی خوا بووه‌ که‌ من و کاره‌کانم بۆ هه‌موو مرۆڤایه‌تی بین.

خاتوو سۆنیا: به‌ڵێ، ده‌زانم، سکر‌تێره‌که‌ت هه‌موو رۆژێك ئه‌و شتانه‌ به‌ گوێتدا ده‌خوێنێ، ئه‌و دزه‌ و‌ تۆی له‌ من و مناڵه‌کانم دزیوه‌. ده‌زانم  ته‌نانه‌ت تۆ دژ به‌ من و منداڵه‌کانم هان ده‌دا. من ئیتر ناتوانم ئه‌و کابرایه‌ له‌ ماڵی خۆمدا ببینم. من پێمخۆش نییه‌‌ ئیتر ئه‌و لێره‌ بێت. 

تۆلستۆی: به‌ڵام سۆنیا تۆ ده‌زانی من پێویستیم پێی هه‌یه‌ و به‌ بێ ئه‌و ناتوانم کاروبارم به‌ ته‌نیا جێ به‌جێ بکه‌م. 

خاتوو سۆنیا: هه‌زاری وه‌ك ئه‌و ده‌توانی بدۆزیەوە. ئه‌و کابرایه‌م ئیتر بۆ ته‌حه‌مول ناکرێ. من نامهه‌وێ که‌سێك له‌ مابه‌ین خۆم و خۆت دابێ.

تۆلستۆی: سۆنیا، چاوه‌که‌م، تکات لێده‌که‌م به‌و شته‌ ئاساییانه‌وه‌ خۆت ناره‌حه‌ت مه‌که‌. وه‌ره‌ لێره‌ دانیشه‌. با پێکه‌وه‌ بڕێك بدوێین. پێکه‌وه‌ بدوێین هه‌ر وه‌ك ئه‌وکات که‌ خۆشه‌ویستییه‌کی یه‌کجار زۆر له‌ نێوانماندا بوو. بیری لێ بکه‌وه‌ چاوه‌که‌م، ئێمه‌ ئیتر ته‌مه‌نێکی زۆر که‌ممان ماوه‌‌ و ده‌بێ ئه‌وپه‌ڕی که‌ڵکی لێ وه‌ربگرین. ئه‌و دوایین رۆژانه‌ی ژیانمان با به‌ خۆشه‌ویستیی تێپه‌ڕ بکه‌ین. 

خاتوو سۆنیا نائارام له‌ ده‌ور و به‌ری خۆی ده‌ڕوانێ و له‌ حاڵێکدا گیانی ده‌له‌رزی به‌ ئەسپایی داده‌نیشێ. 

تۆلستۆی: سه‌یرکه‌ سۆنیا، من پێویستیم به‌و مرۆڤانه‌ هه‌یه‌. ره‌نگه‌ بۆیه‌ پێویستیم به‌وان هه‌یه‌ کە‌ باوه‌ڕێکی لاوازم هه‌یه‌. چونکه‌ هه‌ر وه‌ك خۆت ده‌زانی من به‌و شێوه‌یه‌ نەماوم کە ئاره‌زووی به‌هێزبوونم بۆ خومم ده‌کرد. هه‌ر رۆژێك که‌ تێپه‌ڕدبێ ئه‌وه‌م زیاتر بۆ روون ده‌بێته‌وه‌. هه‌زاران مرۆڤ له‌ سه‌ر ئه‌م هه‌رده‌ هه‌ن که‌ بیر و باوه‌ڕی خۆیان له‌گه‌ڵ یه‌کتردا به‌ش ده‌که‌ن. هه‌ر بۆیه‌ش ده‌بێ تێ بگه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی به‌ دڵنیاییه‌وه‌ ژیان بکه‌ین، مرۆڤ هه‌میشه‌ پێویستیی به‌ که‌سانێك هه‌یه‌ که‌ به‌ خۆشه‌ویستیی راسته‌قینه‌ و متمانه‌وه‌ بتوانن له‌گه‌ڵ یه‌کتر باس له‌ بیروباوه‌ڕه‌کانیان و بۆچوونه‌کانیان بکه‌ن. ره‌نگه‌ ئه‌و مرۆڤه‌ ئاسمانییانه‌ی باسیان لێوه‌ده‌کرێت، به‌ ته‌نیایی و به ‌بی ئه‌وه‌ی پێویستیان به‌یه‌کیتر بێ بتوانن باشتر کاره‌که‌یان به‌ڕێوه‌به‌رن و کارلێکه‌رییان له‌سه‌ر مرۆڤ باشتر بێت، به‌ڵام سۆنیا خۆ من مرۆڤێکی ئاساییم و ئاسمانی نیم. من زیاد له‌ مرۆڤێکی لاواز و پیر هیچ نیم. هه‌ربۆیه‌ پێویستیم به‌ که‌سێك هه‌یه‌ که‌ له‌ نزیکه‌وه‌ به‌هێزم ڕابگرێ. گه‌وره‌ترین خۆشی ژیانم ئه‌وه‌ ده‌بوو که‌ تۆ خۆت، تۆیه‌کی زیاتر له‌ 48 ساڵه‌ له‌گه‌ڵم ده‌ژی، له‌ باوه‌ڕ و بۆچوونه‌کانی مندا به‌شداریت کردبایه‌ و شه‌ریکم بوایه‌ی. به‌ڵام سۆنیا هیچکات تۆ ئه‌وه‌ت نه‌ویستوه‌ و هه‌وڵت بۆ نه‌داوه‌.

خاتوو سۆنیا خۆی راده‌وه‌شێنی و تۆلستۆی ده‌ڵێ: نا سۆنیا باش له‌ من تێ بگه‌، من گله‌ییم لێت نییه‌. تۆ تا ئه‌و جێگایه‌ی له‌ تواناییت دابووه‌، خۆشه‌ویستییت به‌ من و منداڵم داوه‌. تۆ ناتوانی له‌ من بگه‌ی من چ ره‌نجێك له‌ ‌ رۆحی خۆمدا ده‌کێشم. چۆن ده‌توانم گله‌یی له‌ تۆ بکه‌م که‌ بۆچی له‌ ده‌روونی من ناگه‌ی! ئه‌و کابرایه‌ی تۆ ده‌ته‌وێ له‌ منی دوورخه‌یه‌وه‌ که‌سێکه‌ که‌ خۆمی له‌ ده‌روونمه‌وه‌ پێ به‌ هێز ده‌که‌م‌. یارمه‌تیده‌رمه‌ بۆ دۆزینه‌وه‌ی راسته‌قینه‌ی ژیانم. ئه‌و مرۆڤه‌ له‌ سیبرییه‌وه‌ هاتووه‌ و ره‌نجێکی زۆری له‌ ژیاندا کێشاوه‌ تا به‌و که‌سایه‌تییه‌ گه‌یشتووه‌ که‌ ئه‌مڕۆ هه‌یه‌. من له‌و که‌سه‌ شتێکی زۆر فێر بووم. بۆچی ده‌ته‌وێ ئه‌و مرۆڤانه‌ له‌من دوور خه‌یته‌وه‌. 

خاتوو سۆنیا: چونکه‌ ئه‌و تۆی بۆ من و منداڵم وه‌ك غه‌ریبه‌یه‌ك لێ کردووه‌. من ناتوانم چی دی ئه‌و ته‌حه‌مول بکه‌م. چی بکه‌م ناتوانم.  نه‌خۆشی خستووم، شێتی کردووم‌. ته‌واو هه‌ست ده‌که‌م هه‌رشتێك ئیوه‌ ده‌یکه‌ن دژ به‌ منه‌ و هیچیتر. بۆ وێنه‌ ئه‌وڕۆ نیوه‌ڕۆ کاتێك هاتمه‌ ژووره‌که‌وه‌ سێ به‌ سێ ئه‌و کوته‌ کاغه‌زه‌تان بۆچی له‌من شارده‌وه‌؟ بۆچی هیچکامتان نه‌تانده‌توانی ڕاسته‌و خۆ چاوم لی بکه‌ن؟ نه‌ تۆ نه‌ ئه‌و و نه‌ ساشا. دیاره‌ و لێم روونه‌ شتێکتان دژ به‌ من له‌بن سه‌ردایه‌. دڵنیام ده‌تانه‌وێ کاره‌ساتێكم به‌سه‌ر بێنن.

تۆلستۆی: هیوادارم که‌ خوا له‌م ماوه‌ کورته‌ی ژیانمدا که‌ پانتر له‌ په‌نجه‌ی ده‌ستم نابێ، هیچکات ئیزنی ئه‌وه‌ نه‌دا که‌ کاره‌سات به‌سه‌ر که‌سێکدا بێنم. 

خاتوو سۆنیا: که‌ وابوو تۆ خۆشت ده‌زانی که‌ شتێك له‌ من ده‌شارنه‌وه‌. تۆ ناتوانی له‌گه‌ڵ من درۆ بکه‌ی وه‌ك لای ئه‌وانیتر ده‌یکه‌ی! 

تۆلستۆی: من لای ئه‌وانیتر درۆ ده‌که‌م؟ ئه‌وه‌ تۆ به‌ منی ده‌ڵێی؟ تۆ! ده‌ی ئه‌گه‌ر تۆ ئه‌وه‌ به‌ من بڵێی، ئه‌وانیتر ده‌بی چ بڵێن! نا...  هیوام له‌ خوا ئه‌وه‌یه‌ که‌ گوناهی درۆکردنم هه‌رگیز نه‌یه‌ته‌ سه‌ر. ره‌نگه‌ مرۆڤی لاواز نه‌توانن و غیره‌تی ئه‌وه‌یان نه‌بێ که‌ هه‌میشه‌ ڕاسته‌قینه‌ بڵێن و بدرکێنن، به‌ڵام پیموا نییه‌ لەبه‌ر ئەو هۆیه‌ به‌ درۆزن و پیاو خراپیان نێوبێنن. 

خاتوو سۆنیا: ده‌ی باشه‌ ئه‌گه‌ر وایه‌، پێم بڵێ چیتان له‌ بن سه‌ردایه‌. ئه‌و برووسکه‌یه‌ چ بوو؟ ده‌ پێم بڵێ، له‌وه‌ زیاتر ئه‌شکه‌نجه‌م مه‌ده‌.

تۆلستۆی: سۆنیا ئاندرێڤنا من تۆ ئه‌شکه‌نجه‌ نادم به‌ڵکوو تۆ بۆخۆت، خۆت ئه‌شکه‌نجه‌ ده‌ده‌ی. هۆیه‌که‌شی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئیتر منت خۆش ناوێ. ئه‌گه‌ر  منت خۆشبویستبایه‌، متمانه‌ت به‌من ده‌بوو. سۆنیا تکات لێ ده‌که‌م، سه‌یرێکی خۆت بکه‌، زیاتر له‌ 48 ساڵه‌ له‌گه‌ڵ یه‌ك ده‌ژین، ره‌نگه‌ له‌ گۆشه‌یه‌کی ئه‌و ساڵانه‌دا له‌ قوژبنێکی ژیانماندا بڕێك خۆشه‌ویستی سه‌باره‌ت به‌ من بدۆزیه‌وه‌. ئه‌گه‌ر دۆزیته‌وه‌ هه‌وڵ بده‌ به‌و که‌مه‌ خۆشه‌ویستییه‌وه‌ هه‌ر وه‌ك جاران، سۆنیای ئه‌و کاتی من بی. خۆشه‌ویستیی، متمانه‌کردن، لێبووردن، ئه‌وانەن ره‌مزی ژیان. جاری وایه‌ له‌ هه‌ڵس و که‌وتی تۆ سه‌باره‌ت به‌ خۆم ترس دامده‌گرێ. 

خاتوو سۆنیا: من نازانم چۆنم؟ ره‌نگه‌ تۆ راست ده‌که‌ی، من له‌به‌ر چاوی تۆ ناحه‌ز و تووڕه‌ ده‌نوێنم. جاران، جاران هه‌مووشتێك باش و روون بوو. ئێمه‌  وه‌ك هه‌موو مرۆڤێکی تر ده‌ژیاین. به‌خته‌وه‌رانه‌ کارمان ده‌کرد و منداڵه‌کانمان گه‌وره‌ ده‌کرد. مرۆڤ دڵخۆش بوو وهه‌ستی ده‌کرد که‌ ورده‌ ورده‌ پیر ده‌بێ و ژیانی ئاسایی تێپه‌ڕده‌کات. له‌پڕێدا سی ساڵ له‌وه‌پێش ئه‌و باوه‌ڕه‌ی تۆ و خه‌ڵوه‌تکردنت له‌گه‌ڵ خوای خۆت هه‌مووشتێکی له‌ ئیمه‌ تێك دا. من و مناڵه‌کانمی ئاوا له‌ تۆ دوور خسته‌وه‌. من چیم ده‌توانی بکه‌م، ته‌نانه‌ت ئێستاش لێی تێ ناگه‌م چ مانایه‌کی هه‌بوو ئه‌و کاره‌ی تۆ. نا من تێ ناگه‌م، من تێ ناگه‌م!

تۆلستۆی: سه‌یر که‌ سۆنیا، ته‌واو ئه‌وشته‌ی ئاماژه‌ت پێکرد من ده‌مه‌وێ لێتی تێ بگه‌ێینم. له‌ قۆناغێکدا مرۆڤ له‌ ژیانیاندا لێك تێ ناگه‌ن، ده‌بێ به‌ هێز و توانایی خۆشه‌ویستییه‌وه‌ متمانه‌ به‌ یه‌کتر بکه‌ن. ئه‌وه‌ هه‌م بۆ خۆشه‌ویستیی مرۆڤ راسته‌ و هه‌م بۆ خۆشه‌ویستیی له‌گه‌ڵ خوا. تکات لێ ده‌که‌م متمانه‌ت به‌ من هه‌بێ و که‌مێك سه‌برت هه‌بێ، دڵنیات ده‌که‌م هه‌مووشتێك به‌ باشی تێپه‌ڕ ده‌بێ و روون ده‌بێته‌وه‌. 

خاتوو سۆنیا: باشه‌ تۆ هه‌مووشتێکم پێ ده‌ڵێی؟ تۆ ده‌بێ هه‌مووشتێکم بۆ بگێڕیه‌وه‌. ئه‌و شتانه‌ی ئەوڕۆ روویان دا و هه‌ر کارێکتان کردووه‌. 

تۆلستۆی: بڕێك سه‌برت هه‌بێ، هه‌مووشتێکت بۆ ده‌گێڕمه‌وه‌. دڵنیابه‌ له‌و ماوه‌ کورته‌ی ژیانم دا هیچ شتێکت لێ ناشارمه‌وه‌. من ته‌نیا چاوه‌ڕوانم  تا سێریۆشکا و ئاندره‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌. ئه‌وکات به‌ شه‌هاده‌تی هه‌مووتان ئه‌و شتانه‌ی له‌و چه‌ند رۆژه‌دا قه‌وماون بۆتان روون ده‌که‌مه‌وه‌. سۆنیا تکات لێ ده‌که‌م ئه‌و ماوه‌ کورته‌ متمانه‌م پێ بکه‌ و ئیتر دڵ پیسی له‌خۆتدا وه‌لا نێ و چاوه‌دێریم مه‌که‌. ئه‌وه‌ ره‌نگه‌ دوایین تکای من بی له‌ تۆ. دڵنیام ده‌که‌ی؟

خاتوو سۆنیا: باشه‌ ، به‌ڵێ، به‌ڵێ دڵنیا به‌. 

تۆلستۆی: سپاست ده‌که‌م. سه‌یرکه‌ سۆنیا، به‌ قسه‌ کردن له‌گه‌ڵ یه‌کتر و متمانه‌کردن به‌ یه‌کتر، ژیان چه‌ند ساکار ده‌بێته‌وه‌. چه‌نده‌ باش بوو که‌ له‌گه‌ڵ یه‌ک دواین. تۆ دڵی منت گه‌رم کرده‌وه‌. ئه‌و ماوه‌یه‌‌ بێ باوه‌ڕی و شك له‌ روخسارت ده‌باری. به‌ڵام ئێستا ئیتر ئه‌ستێره‌که‌ت وه‌دیار که‌وت. من هه‌میسان ده‌تناسمه‌وه‌ سۆنیا ئاندرێڤنا. ئه‌و نیگایه‌ی جارانتم وه‌بیر هاته‌وه‌، ئه‌وکات وا تازه‌ یه‌کترمان ناسیبوو. رۆحی من، بچۆ که‌مێك پشوو بده‌‌. ئیتر زۆر دره‌نگه‌. من له‌ قۆۆڵایی دڵمه‌وه‌ سپاست ده‌که‌م. 

تۆلستۆی ناوچاوانی خاتوو سۆنیا ماچ ده‌کات، خاتوو سۆنیا ده‌ڕوا و له‌به‌ر ده‌رکه‌ی ژوورێ ئاوڕێك ده‌داته‌وه‌ و ده‌ڵێ: به‌ڵام تۆ هه‌مووشتێکم بۆ ده‌گێڕیه‌وه‌، هه‌مووشتێك. 

تۆلستۆی: هه‌مووشتێك سۆنیا، تۆ ته‌نیا به‌ڵێنییه‌که‌ی خۆتت له‌ بیر نه‌چێته‌وه‌. 

خاتوو سۆنیا له‌ دوایین هه‌نگاوی بۆ ده‌ره‌وه‌ به‌ دڵپیسییه‌وه‌‌ سه‌یرێکی سه‌ر میزی کاری تۆلستۆی ده‌کات و ده‌ڕواته‌ ده‌رێ. 

تۆلستۆی چه‌ند جارێك له‌ ژووره‌که‌دا دێت و ده‌چێت و دواتر له‌ پشت میزی کاره‌که‌ی داده‌نیشێت. چه‌ند وشه‌یه‌ك له‌ کتێبی رۆژانه‌یدا ده‌نووسێ و هه‌ڵده‌ستێ و چه‌ند جارێکیتریش له‌ ژووره‌که‌دا هاتۆچۆ ده‌کات. دواتر هه‌ر به‌ ڕاوه‌ستانه‌وه‌ کتێبی رۆژانه‌که‌ی هه‌ڵده‌داته‌وه‌ و له‌به‌ر خۆی به‌ ئەسپایی  ده‌یخوێنێته‌وه‌: من هه‌وڵ ده‌ده‌م له‌ به‌رابه‌ر سۆنیا دا ته‌ ئه‌و جێگایه‌ی ده‌توانم لەخۆ بوردوو بم. پێموایه‌ که‌م یا زۆر به‌و ئامانجه‌م ده‌گه‌م ‌که‌ ئارامی بکه‌مه‌وه‌. ئه‌وڕۆ دوای ماوه‌یه‌کی زۆر بۆ یه‌که‌مین جار توانیم به‌ چه‌کی خۆشه‌ویستیی مه‌جبوور به‌ بیرکردنه‌وه‌ی بکه‌م. ئاخ ئه‌گه‌ر...

تۆلستۆی کتێبه‌که‌ له‌سه‌ر میزی کاره‌که‌ی داده‌نێ، هه‌ناسه‌یه‌ک هه‌ڵده‌کێشی و ده‌چێ لە ژووری خه‌و، که‌ له‌ په‌نا  ژووری کاره‌که‌یه‌تی، چراکه‌ هه‌ڵبکا. پێڵاوکانی ده‌ردێنێ و جلو به‌رگی  خه‌و له‌به‌ر ده‌کات و ده‌چێته‌ جێگاکه‌یه‌وه‌. چرای ژووره‌که‌ ده‌کووژێنێته‌وه‌. ماوه‌یه‌ك له‌ تاریکی و ئارامیی شه‌ودا ڕاده‌کشێ. له‌پرێکدا ده‌رکه‌ی ژووری کاره‌که‌ی زۆر به‌ ئه‌سپایی وه‌ك ئه‌وه‌ی دزێك هاتبێته‌ ناو ماڵ، ده‌کرێته‌وه‌. که‌سێكی له‌نته‌ر به‌ده‌ست به‌ تیشکێکی زۆر کزه‌وه‌  وه‌ژوور ده‌که‌وێ. ئه‌و که‌سه‌ خاتوو سۆنیایه‌‌. زۆر به‌ ترسه‌وه‌ له‌پیشدا سه‌یرێکی ناو ده‌رکه‌که‌ ده‌کات. دواتر به‌ له‌نته‌ره‌که‌وه‌ ده‌چێته‌ سه‌ر میزی کاری تۆلستۆی. تیشکی کز و خڕی له‌نته‌ره‌که‌ له‌و ژووره‌ تاریکه‌دا ته‌نیا میزی کاره‌که‌ی رووناك کردووه‌. خاتوو سۆنیا که‌ ته‌نیا ده‌ستی له‌رزۆکی له‌و کزه‌ تیشکه‌دا ده‌بینرێ، هه‌موو میزه‌که‌ ده‌پشکنێ. دانه‌ به‌ دانه‌ کاغه‌زه‌کان هه‌ڵده‌گرێ و سه‌یریان ده‌کات. کتێبی رۆژانه‌ش هه‌ڵده‌گرێ و ده‌یخوێنێته‌وه‌. به‌ بێ ئه‌وه‌ شتێك بدۆزێته‌وه‌ به‌ گورجی له‌نته‌ره‌که‌ هه‌ڵده‌گرێ و ده‌چێته‌ ده‌رێ. هێشتا ده‌رکه‌ی ژووری کاره‌که‌ی به‌ ته‌واوی دانه‌خستووه‌، تۆلستۆی ده‌رکه‌ی ژووری خه‌و ده‌کاته‌وه‌ و به‌ گورجی دێته‌ ناو ژووری کاره‌که‌ی. مۆمێکی هه‌ڵکراوی به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌ و به‌ شڵەژاوی و نگرانی به‌ بێ ئه‌وه‌ی بزانێ چ ده‌کا له‌ ژووره‌که‌دا ئه‌ملا و ئه‌ولا ده‌کات. 

تۆلستۆی که‌ له‌ ژووری خه‌وه‌که‌یدا‌ خۆی له‌ سۆنیا گرتبوو، سه‌ری سووڕ مابوو که‌ دوای ئه‌و هه‌موو روونکردنه‌وه‌یه‌ هێشتا باوه‌ڕی پێ ناکا. هه‌ڵس و که‌وتی سۆنیا ئه‌و پیاوه‌ پیره‌ی زۆر ناره‌حه‌ت و نیگه‌ران و په‌شێو کردبوو. به‌ گورجی وه‌دوای ده‌که‌وێ و له‌پڕێکدا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و به‌ ئارامیی مۆمه‌ هه‌ڵکراوه‌که‌ له‌سه‌ر میزی کاره‌که‌ی داده‌نێ و به‌ سه‌برایی له‌ ده‌رکه‌ی ئه‌وبه‌ری ژووری کاره‌که‌ی ده‌دا که‌ دووشان- دوکتور و هه‌ڤالی تۆلستۆی، لێ نووستوه‌. 

تۆلستۆی: دووشان، دووشان. 

دووشان: ئێوه‌ن لیۆ تۆلستۆی خۆشه‌ویست.

تۆلستۆی: سه‌بر قسه‌ بکه‌ دووشان. به‌ په‌له‌ وه‌ره‌ ده‌رێ.

دووشان له‌ ژووری خۆیه‌وه‌ به‌ جلی خه‌وه‌وه‌ دێته‌ ده‌رێ. 

تۆلستۆی: بچۆ به‌ کچه‌که‌م ساشا بڵێ به‌ په‌له‌ خۆی بگه‌ێینێته‌ ئێره‌، لای من. دواتر به‌ په‌له‌ بچۆ بۆ ته‌ویله‌ی ئه‌سپه‌کان و به‌ گڕیگۆڕ بڵێ ئه‌سپه‌کانمان بۆ زین بکات. به‌ڵام پێی بڵێ زۆر به‌ سه‌برا ئه‌و کاره‌ بکات. نابێ که‌س بزانێ. تۆ خۆشت به‌ سه‌برا بڕۆ، پێڵاو لەپێ مه‌که‌. ئاگات له‌ ده‌رکه‌کان بێت جیڕه‌یان لێوه‌ نه‌ێیت. ده‌بی بڕۆین، به‌ بێ ڕاوه‌ستان. نابێ کات به‌ فیڕۆ بده‌ین. 

دووشان ده‌ڕوا و تۆلستۆی له‌ جێی خۆی داده‌نیشێ و جل و به‌رگی ده‌ره‌وه‌ له‌به‌ر ده‌کات و پۆستاڵه‌کانی له‌ پێ ده‌کات. چه‌ند کاغه‌ز و نووسراوه‌ هه‌ڵده‌گرێ. زۆر به‌ تێڕادیویه‌وه‌ ده‌جووڵێته‌وه‌ و جار جاره‌ شانی هه‌ڵده‌به‌زێنێته‌وه‌. ساشا وه‌ژوور ده‌که‌وێ و ده‌ڵێ: چ قه‌وماوه‌ بابه‌گیان؟ 

تۆلستۆی: من لێره‌ ده‌ڕۆم، من لێره‌ هه‌ڵدێم! کاتژمێرێک له‌وه‌پێش دایکت قه‌ولی دامێ که‌ متمانه‌م پێ ده‌کات و ئێستاش کاتژمێر سێی نیوه‌شه‌و به‌ دزیه‌وه‌ دێته‌ ژووری کاره‌که‌م، دیار نییه‌ له‌ چی ده‌گه‌ڕێ. به‌ڵام ئه‌وه‌ زۆر باش بوو، زۆر باش. ئه‌وه‌ بووه‌ هوی ئه‌وی‌ من غیره‌ت په‌یدا بکه‌م و له‌و ماڵه‌ جه‌هه‌نه‌مییه‌ بڕۆم. تا ئێستا چه‌ند جار داوام له‌ خوا کردوه‌ ئه‌گه‌ر کاتی رۆیشتنم بگات، ته‌نیا نیشانه‌یه‌کم بداتێ. پێموایه‌ ئه‌وه‌ ویستی سۆنیا نه‌بووه‌ و ویستێکی تر بووه‌. ئاخره‌که‌ی ئه‌و نیشانه‌یه‌م پێ گه‌یی. زۆر باش بوو. ئێستا ئیتر مافی خۆمه‌ ئه‌و به‌ ته‌نیا بهێڵمه‌وه‌ و به‌جێی بێڵم. 

ساشا: به‌ڵام بابه‌گیان ده‌ته‌وێ بۆکوێ  بچی؟ 

تۆلستۆی: نازانم، ناشمه‌وێ بزانم. بۆ هه‌ر جێگایه‌ك بێ فه‌رقی نییە. ته‌نیا دوور بم له‌م ماڵه‌ جه‌هه‌نه‌می و پڕ درۆ و ده‌له‌سه‌یه‌، هیچی ترم ناوێ. له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئێره‌ شه‌قامێکی زۆر هه‌ن، بڵێی له‌و دنیا گه‌وره‌یه‌دا جێگایه‌ک بۆ مردنی مرۆڤێکی پیری وه‌ك من په‌یدا نه‌بێ؟ 

ساشا: من له‌گه‌ڵت دێم.

تۆلستۆی: نا، نابێ، تۆ ده‌بێ لێره‌ بمێنیه‌وه و دایکت ئارام بکه‌یه‌وه‌‌، ده‌نا وه‌ك شێتی لێ دێ. ئاخ ره‌نگه‌ زۆر خه‌م دایگرێ. دیاره‌ من ده‌بمه‌ هۆی خه‌مه‌که‌ی. به‌ڵام من هیچ رێگایه‌کیترم نییه‌. ده‌نا لێره‌ ده‌خنکێم. تۆ لێره‌ بمێنه‌وه‌ تا سێریۆشکا و ئاندره‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌. دواتر ئه‌وان به‌دوام دا دێن. من له‌و ماوه‌یه‌دا سه‌رێکی خوشکه‌که‌م ده‌ده‌م و خواحافیزی لێ ده‌که‌م. هه‌ست ده‌که‌م که‌‌ ئیتر کاتی خواحافیزییم گه‌یشتووه‌. 

دووشان دێته‌ ژوورێ و ده‌ڵێ:  ئه‌سپه‌کان ئاماده‌ن.

تۆلستۆی: ده‌باشه‌ خۆت ئاماده‌که‌ و ئه‌و کاغه‌زانه‌م بۆ هه‌ڵگره‌ با وه‌ڕێ که‌وین. 

ساشا: به‌ڵام بابه‌ گیان تۆ ده‌بی باڵتە پێسته‌که‌ت له‌به‌ر که‌ی، ده‌رێ زۆر سارده‌. من ده‌توانم به‌ گورجی بڕێك جل و به‌رگت بۆ بپێچمه‌وه‌.

تۆلستۆی: نا، نا سپاست ده‌که‌م، پێویستیم به‌ هیچ نییه‌. خوای من، له‌وه‌ زیاتر ناتوانین راوه‌ستین. من ئیتر پێمخۆش نییه‌ چاوه‌ڕوانی بکه‌م. زیاتر له‌ 26 ساڵه‌ چاوه‌ڕوانیی ئه‌و کاتژمێره‌ و ئه‌و نیشانه‌یه‌ ده‌که‌م. دووشان ‌په‌له‌ بکه‌، با بڕۆین. کتێبی ڕۆژانه‌که‌م و که‌مێك کاغه‌ز و پێنووس هه‌ڵگرین و بڕۆین. 

دووشان: ئه‌دی پاره‌ بۆ شه‌مه‌نه‌فه‌ر، ده‌بێ پاره‌ هه‌ڵگرین.

تۆلستۆی: نا پاره‌مان ناوێ. من ئیتر پێم خۆش نییه‌ ته‌نانه‌ت ده‌ست له‌و پاره‌ پیسانه‌ بده‌م. ئه‌وان من ده‌ناسن و پاره‌مان لێ وه‌رناگرن. خوا یارمان ده‌بێ. دووشان وه‌ره‌ با بڕۆین. روو ده‌کاته‌ ساشا و ده‌ڵێ: ئه‌و برووسکه‌یه‌ بده‌ به‌ دایکت. دواتریش له‌سه‌ر بارودۆخی خۆتان به‌ نووسراوه‌ ئاگادارم که‌وه‌.

سا‌شا: به‌ڵام بابه‌ گیان من ئه‌گه‌ر برووسکه‌ت بۆ بنێرم ده‌بێ ئادره‌سی له‌سه‌ر بنووسم. به‌و ئادره‌سه‌ ده‌توانن جێگاکه‌ت بدۆزنه‌وه‌ و دێنه‌ سه‌رت. تۆ ده‌بێ ناوێکی شاراوه‌ بۆخۆت بدۆزییه‌وه‌. 

تۆلستۆی: ئاخ... درۆ، هه‌میسان درۆ، دیسان رۆحی خۆم به‌ درۆ پیس که‌م؟ هه‌موو شتێك هه‌ر ده‌بێ شاراوه‌ بێ... به‌ڵام تۆ راست ده‌که‌ی. چۆنت پی باشه‌ با وا بێ. که‌ وابوو ناوم ده‌بی چی بێ؟ 

من برووسکه‌کانت به‌ ناوی "فڕۆلۆوا" بۆ ده‌نێرم و تۆش ناوی خۆت  ده‌نێی "تی نیکۆلایۆڤ". 

تۆلستۆی: تی ی ی نیکۆلایۆڤ، باشه‌ باشه‌، ئێستاش خوا حافیز بابه‌که‌م. 

تۆلستۆی ساشا له‌ باوه‌ش ده‌گرێ و له‌به‌رخۆیه‌وه‌ ده‌ڵێ: تۆ گوتت تی نیکۆلایۆڤ، وا نییه‌؟ درۆیه‌کیتر، درۆیه‌کیتر، خوای من، هیوادارم ئه‌وه‌ دوایین درۆی من بێت. 

   رۆژی 31 ئۆکتۆبری 1910 سێ رۆژ دواتر له ساڵۆنی وێستگه‌ی شه‌مه‌نه‌فه‌ری ‌"ئه‌ستاپه‌وا". لای ڕاستی ساڵۆنه‌که‌ په‌نجه‌ره‌یه‌کی گه‌وره‌ی شووشه‌یی و لای چه‌پیش به‌ره‌و ده‌رکه‌ی ژووری "ئیڤان ئیڤانۆڤیچ" به‌رپرسی وێستگه‌که‌ ده‌ڕوانێ. له‌ سه‌ر کورسیی داری ناو ساڵۆنه‌که‌ و له‌ده‌وری مێزێك چه‌ند مسافر چاوه‌ڕوانی گه‌ییشتنی شه‌مه‌نه‌فه‌ری شاری "دانلۆڤ" ده‌که‌ن. مسافری یه‌که‌م  خه‌ریکی رۆژنامه‌ خوێندنه‌وه‌یه‌ و له‌ پڕێکدا به‌ ده‌نگی به‌رز ده‌ڵێ: کارێکی زۆر باشی کردووه‌، بژی پیره‌ پیاو، هه‌ی ئافه‌رین. که‌س چاوه‌ڕوانیی ئه‌وه‌ی لێ نه‌ده‌کرد. 

مسافری دووهه‌م: هه‌واڵ چییه‌؟ باسی کێ ده‌که‌ی؟

مسافری یه‌که‌م: زۆر کارێکی به‌ جێی کردووه‌. لیۆتۆلستۆی له‌ ماڵه‌که‌ی هه‌ڵاتووه‌ و که‌س نازانێ به‌ره‌و کوێ چووه‌. به‌ شه‌و پۆستاڵ‌و باڵته‌ی له‌به‌ر کردوه‌ و به‌ بێ چه‌مه‌دان و شتی سه‌فه‌ر و به‌ بێ خواحافیزی بۆی ده‌رچووه‌. ته‌نیا دوکتوره‌که‌ی دووشان پترۆویچ له‌گه‌ڵیه‌تی. 

مسافری دووهه‌م: وا دیاره‌ ژنه‌که‌شی له‌ ماڵه‌وه‌ به‌جی هێشتووه‌. زۆر ناخۆشه‌ بۆ سۆنیای ژنی. تۆلستۆی ده‌بێ ئێستا نزیکه‌ی 83 ساڵێکی ته‌مه‌ن بێ. کی پێشبینی ده‌کرد تۆلستۆی به‌و ته‌مه‌نه‌وه‌ ڕابکا. گوتت بۆ کوێ رۆیوه‌؟

مسافری یه‌که‌م: خۆشیان نازانن. ژن و منداڵه‌که‌ی و رۆژنامه‌وانانیش ده‌یانهه‌وێ بزانن بۆ کوێ چووه‌. به‌ ته‌له‌فۆن و ته‌له‌گراف له‌گه‌ڵ ته‌واوی دنیا په‌یوه‌ندییان گرتووه‌. وه‌ك لێره‌دا نووسراوه‌ له‌ سنووری بوڵغارستان دیتوویانه‌. تاقمێکیش ده‌ڵێن ڕای کردووه‌ بۆ سیبری. به‌ڵام له‌ ڕاستیدا پێموایه‌ که‌س نازانێ له‌ کویه‌ و بۆ کوێ چووه‌. به‌ڕاستی کارێکی زۆر باشی کردووه‌.

مسافری سێهه‌م که‌ گه‌نجێکی قوتابیی زانکۆیه‌ ده‌ڵێ: چیتان گوت ئه‌لعان؟ لێۆ تۆلستۆی له‌ ماڵه‌که‌ی خۆی رایکردووه‌؟ تکایه‌ ئه‌و رۆژنامه‌یه‌م بده‌نێ‌، پێم خۆشه‌ خۆم ئه‌و هه‌واڵه‌ بیخوێنمه‌وه‌.  سه‌یری رۆژنامه‌که‌ ده‌کات و ده‌ڵێ: زۆر باشه‌، له‌وه‌ باشتر نابێت. 

مسافری یه‌که‌م: بۆچی باشه‌، هه‌ڵاتن بۆ باشه‌، بابم؟ 

مسافری سێهه‌م: چونکه‌ بۆ لێۆ تۆلستۆی زۆر شه‌رمهێنه‌ر بوو دژ به‌ بۆچوونه‌کانی خۆی ئاوا بێ ده‌نگ دانیشێ. ماوه‌یه‌کی زۆر مه‌جبوور به‌ ژیانی ئه‌شرافییان کرد. ئه‌لان ئیتر لێۆ تۆلستۆی به‌ ئازادی ده‌توانێ له‌ قووڵایی رۆحیه‌وه‌ بۆ مرۆڤ بدوێ. هیوادارم هه‌موو دنیا تێبگه‌ن که‌ له‌ رووسیا‌ چی به‌سه‌ر خه‌ڵکی دێنن. ئه‌وه‌ پشتیوانێکی گه‌وره‌ی خه‌ڵکییه‌ ئه‌و پیاوه‌ پیره‌ ئیلاهییه‌. 

مسافری دووهه‌م: به‌ڵام ره‌نگه‌ ئه‌و شتانه‌ی له‌ رۆژنامه‌دا نووسراون هیچی ڕاست نه‌بن! سه‌یری مسافره‌کانی ده‌ور و به‌ری ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی بزانێ که‌س گۆی ده‌داتێ و ده‌ڵێ: ره‌نگه‌ ته‌نیا ئه‌و شتانه‌یان له‌ ڕۆژنامه‌دا نووسیبێ که‌ سه‌ر له‌ خه‌ڵکی بشێوێنن! ره‌نگه‌ له‌ ڕاستیدا ئه‌ویان شاردبێته‌وه‌!

مسافری سێهه‌م: کێ ئینتره‌سه‌ی هه‌یه‌ لێۆ تۆلستۆی بشارێته‌وه‌؟ 

مسافری دووهه‌م: ئه‌وان ... ئه‌وان هه‌موویان. هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ له‌ سه‌ر ڕێی  دان. چووزانم، ده‌وڵه‌ت، پۆلیس، ئه‌ڕته‌ش و هه‌موو ئه‌وانه‌ی وا لێی ده‌ترسن. ئه‌وه‌ یه‌که‌م جار نییه‌ و زۆر که‌سیتریش ون بوون. ئه‌وان ده‌ڵێن چوون بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات، به‌ڵام ئێمه‌ خۆمان ده‌زانین مه‌به‌ستیان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات چی و کوێیه‌!

مسافری یه‌که‌م: خۆ له‌وانه‌یه‌ وابێ!

مسافری سێهه‌م: نا، شتی وا مه‌ڵێن، ئه‌و پیاوه‌ پیره‌ ته‌نیا به‌ هێزی پێنووسه‌‌که‌ی له ‌هه‌موو ئه‌وان به‌هێزتره‌. ئه‌گه‌ر شتی وا بوایه،‌ خۆیان ده‌زانن خه‌ڵکی هێنده‌یان خۆش ده‌وێ که‌ ته‌نیا به‌ هێزی مستیان ده‌یانهێنا ده‌رێ. 

مسافری دووهه‌م: ئاگاتان له‌ قسه‌ کردنه‌که‌تان بێت وا به‌رپرسی پولیس "کریل گریگۆرویچ" به‌ره‌و ئێره‌ دێ. زووکه‌ رۆژنامه‌که‌ بشاره‌وه‌‌. 

به‌رپرسی پۆلیس "کریل گریگۆرویچ" به‌ یۆنیفۆرمی نیزامییه‌وه‌ له‌به‌ر ده‌رکه‌ شیشه‌ییه‌که‌ی وێستگه‌ ڕاوه‌ستاوه‌. دێته‌ ناو ساڵۆنه‌که‌وه‌ و به‌ره‌و ده‌رکه‌ی به‌رپرسی وێستگه‌که‌ ده‌ڕوا و له‌ ده‌رکه‌ ده‌دا و ده‌ڵێ‌: من  "کریل گریگۆرویچ" به‌رپرسی پۆلیسم، تکایه‌ ده‌رکه‌که‌ بکه‌وه‌. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ ده‌رکه‌که‌ ده‌کاته‌وه‌ و ده‌ڵێ: ئاخ گه‌وره‌م ئێوه‌ن! 

کریل گریگۆرویچ: من ده‌بێ هه‌ر ئێستا قسه‌تان له‌گه‌ڵ بکه‌م. ژنه‌که‌تان له‌ ماڵه‌وه‌یه‌‌؟ 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: به‌ڵێ

کریل گریگۆرویچ: که‌وابوو هه‌ر لێره‌. روو ده‌کاته‌ مسافره‌کانی ناو ساڵۆنه‌که‌ و ده‌ڵێ: شه‌مه‌نه‌فه‌ری شاری "دانلۆڤ" چه‌ند چرکه‌ی که‌ ده‌گاته‌ ئێره‌، تکا ده‌که‌م به‌ په‌له‌ هه‌مووتان له‌ ساڵۆنه‌که‌ بچنه‌ ده‌ره‌وه‌ و ئێره‌ خاڵی که‌ن. 

مسافره‌کان به‌ نابه‌دڵییه‌وه‌ له‌ جێی خۆیان هه‌ڵده‌ستن و ورده‌ ورده‌ به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ ده‌چن. رووده‌کاته‌ به‌رپرسی وێستگه‌که‌ و ده‌ڵێ: چه‌ند تلگرافی گرنگمان به‌ ده‌ست گه‌ییوه‌. روون بۆته‌وه‌‌ که‌ لێۆ تۆلستۆی له‌ هه‌ڵاتنه‌که‌یدا پێرێ چۆته‌ لای خوشکه‌که‌ی له‌ شاری "شاماردینۆ". گومان ده‌کرێ له‌وێوه‌ به‌ هه‌ڵاتنه‌که‌ی درێژه‌ بدا. هه‌موو ئه‌و شه‌مه‌نه‌فه‌رانه‌ی له‌ شاری "شاماردینۆ"وه‌ دێن، کۆنتڕۆڵ ده‌که‌ین. له‌ پێرێوه‌ ئه‌و شه‌مه‌نه‌فه‌رانه‌ی بۆ هه‌ر لایه‌نێکی شاری "شاماردینۆ" وه ده‌چن  له‌ لایه‌ن هاوکاره‌ نهێنییه‌کانمانه‌وه‌ کۆنتڕۆڵ و چاوه‌دێری ده‌کرێن. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: به‌ڵام گه‌وره‌م پێم ناڵێی بۆچی وه‌دوای لێۆ تۆلستۆی که‌وتوون؟ خۆئه‌و له‌و ئاشتی تێکده‌رانه‌ نییه‌! ئه‌و له‌ خۆمانه‌. ئه‌و مایه‌ی سه‌ربه‌رزی و شانازی ئێمه‌یه‌. ئه‌و مرۆڤه‌ پیره، سەرچاوەیه‌کی مه‌زنه‌ بۆ وڵاته‌که‌مان‌. 

کریل گریگۆرویچ: به‌ڵام زیاتر تۆوی نائارامی و گێره‌شێوێنی له‌ ناو خه‌ڵکدا ده‌چێنێ. مه‌ترسی ئه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ببێته‌ هۆی هروژاندنی شۆڕشگێره‌کان. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: باشه‌ کارم نییه‌، ئه‌رکی من ئه‌وه‌یه‌ هه‌ر شه‌مه‌نه‌فه‌رێك که‌ ده‌گاته‌ ئێره‌ کۆنتڕۆڵ بکه‌م. 

کریل گریگۆرویچ: چونکه‌ ئێوه‌ یۆنیفۆرمتان له‌به‌ر دایه‌، ده‌بێ بچن و له‌به‌ر وێستگه‌که‌، ڕاوه‌ستن، ئه‌گه‌ر هاوکاره‌ نهێنییه‌کانمان که‌ له‌ هه‌موو شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌کاندان، هه‌واڵێکی تازه‌یان هه‌بێ به‌ ئێوه‌ی ڕاده‌گه‌ێینن و ئێوه‌ش من ئاگادار ده‌که‌نه‌وه‌. له‌گه‌ڵ هاوکاره‌ نهێنییه‌کان وه‌ك ئاشنایه‌کی خۆتان هه‌ڵس و که‌وت بکه‌ن، با نه‌ناسرێنه‌وه‌. تێ گه‌یشتن؟ نابی که‌س ئاگادار بێت، چونکه‌ ئه‌و هه‌واڵانه‌ ده‌نێردرێنه‌وه‌ بۆ "پێته‌رزبۆرگ"، ده‌بێ زۆر وشیار بین که‌ که‌سمان لێ تێ نه‌گا. 

شه‌مه‌نه‌فه‌رێك ده‌گاته‌ وێستگه‌که‌. ئیڤان ئیڤانۆڤیچ به‌ په‌له‌ خۆی ده‌گه‌ێینێته‌ به‌ر ده‌رکه‌‌. چه‌ند چرکه‌ دواتر ژن و پیاوی مسافر که‌ زۆربه‌یان وه‌رزێرن، به‌ په‌له‌ و هه‌را و هوریا و ده‌نگی به‌رز خۆ به‌ ساڵۆنه‌که‌دا ده‌که‌ن بۆ ئه‌وه‌ی پشوویه‌ک بده‌ن‌ یاخۆد چاییه‌ك بخۆنه‌وه‌. له‌ پڕێکدا ئیڤان ئیڤانۆڤیچ دێته‌وه‌ ناو ساڵۆنه‌که‌ و به‌ ده‌نگی به‌رز ده‌ڵێ: هه‌مووتان بچنه‌ ده‌رێ، به‌ په‌له‌، هه‌ر هه‌مووتان. خه‌ڵکه‌که‌ به‌ ماندوویی و په‌شۆکاویه‌وه‌ ده‌ڵێن: بۆچی ده‌بێ به‌و سه‌رمایه‌ بچینه‌ ده‌رێ؟ ئه‌دی ئه‌و ساڵۆنه‌تان بۆ کێ دروست کردووه‌. ئێمه‌ پاره‌مان داوه‌ خۆ به‌ مفتێ سه‌فه‌ر ناکه‌ین. ئێمه‌ ته‌نیا ماوه‌یه‌ك له‌سه‌ر شه‌مه‌نه‌فه‌ر ڕاده‌وه‌ستین. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: زۆری لێ مه‌ڵێن! به‌ په‌له‌ هه‌مووتان بچنه‌ ده‌رێ. بۆ ده‌ره‌وه‌. ده‌رکه‌ شووشه‌که‌ به‌ ته‌واوی ده‌کاته‌وه‌ و ده‌ڵێ: لێره‌وه‌، تکایه‌ لێره‌وه‌، با جه‌نابی تۆلستۆی بێته‌ ژووره‌وه‌. تۆلستۆی که‌ له‌ شانی ڕاستیه‌وه‌ دووشان و له‌ شانی چه‌په‌وه‌ ساشای کچی هاوڕێیی ده‌که‌ن، دێته‌ ژووره‌وه‌. ئه‌گه‌رچی تۆلستۆی باڵتەی پێستی له‌به‌ر دایه‌  و شاڵی له‌ ملی هاڵاندووه‌ به‌ڵام هێشتا له‌ سه‌رمانه‌ هه‌ڵده‌له‌رزێ. به‌دوای ئه‌ودا چه‌ندکه‌سێك خۆ به‌ ژووره‌که‌دا ده‌که‌ن. ئیڤان ئیڤانۆڤیچ ده‌ڵێ: له‌ ده‌ره‌وه‌ بمێننه‌وه‌. که‌س ئیزنی هاتنه‌ ژووری نییه‌. وه‌ده‌رکه‌ون. چه‌ند که‌سه‌که‌ ده‌ست ده‌که‌ن به‌ قسه‌ کردن و ده‌ڵێن: لێمانگه‌ڕێن بێینه‌ ژوورێ، ره‌نگه‌ بتوانین یارمه‌تیده‌ری لێۆ تۆلستۆی بین. ئیڤان ئیڤانۆڤیچ  به‌و په‌ڕی تووڕه‌ییه‌وه‌ ده‌ڵێ: هیچ که‌س ئیزنی هاتنه‌ ژووری نییه‌،هیچکه‌س؛ تێ گه‌ییشتن! هه‌موویان ده‌کشێنێته‌وه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ و ده‌رگا شووشه‌ییه‌که‌ له‌سه‌ریان دا ده‌خات. له‌ پشت شووشه‌که‌وه‌ هه‌موو به‌ کونجکۆڵییه‌وه‌ سه‌ریان به‌ شووشه‌کانه‌وه‌ ناوه‌ و سه‌یری ناو ساڵۆنه‌که‌ ده‌که‌ن. 

به‌ر پرسی وێستگه‌که‌ به‌ په‌له‌ کورسییه‌کی هێنا و له‌ په‌نا میزه‌که‌ی دانا و رووی کرده‌ تۆلستۆی و گوتی: گه‌وره‌م پێتانخۆش نییه‌ بڕێك له‌سه‌ر ئه‌و کورسییه‌ دانیشن و بحه‌سێنه‌وه‌؟ 

تۆلستۆی:  گه‌وره‌م نا، من به‌ ناوی گه‌وره‌م نێو مه‌به‌! ئیتر هه‌رگیز ئه‌و ناوه‌م لێ مه‌نێن. سه‌یرێکی لای شووشه‌کان ده‌کات و ئه‌و هه‌موو مرۆڤه‌ ده‌بینێ که‌ سه‌یری ژووره‌که‌ ده‌که‌ن، ده‌ڵێ: با ئه‌وانه‌ هه‌موو بڕۆن. پێم خۆشه‌ به‌ ته‌نیا بم. جارێك با به‌ ته‌نیا بم. 

ساشا ده‌چێته‌ به‌ر په‌نجێره‌که‌ و هه‌وڵ ده‌دا به‌ باڵتەکه‌ی شووشه‌که‌ داپۆشێ. دووشان ده‌چێته‌ ته‌نیشت ئیوان ئیڤانۆڤیچ و به‌ سه‌برا پێی ده‌ڵێ: ئێمه‌ ده‌بێ به‌ په‌له‌ جێگایه‌کی خه‌وی بۆ بدۆزینه‌وه‌. له‌ پڕێکدا نۆبه‌تێی گرتووه‌‌ و زیاتر له‌ 40 پله‌ گه‌رمای لەشیەتی‌. پێموایه‌ له‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ره‌که‌دا نه‌خۆش که‌وتووه‌. ئایا هوتێل یا میوان خانه‌یه‌ك له‌و ده‌ور و به‌ره‌ هه‌یه‌؟ ده‌بێ جێگایه‌کی خاوێن و به‌ ڕێ و جێ بێت. 

ئیڤان ئیوانڤڤیچ: نا، به‌داخه‌وه‌ له‌ هەموو ئه‌م شارەدا‌ هێچ هوتێل یا میوانخانه‌یەک نییه‌. 

دووشان: به‌ڵام  به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك ‌بێ، ده‌بێ جێگا خه‌وێکی بۆ بدۆزینه‌وه‌. ئیوه‌ خۆتان ده‌بینن ره‌نگه بارودۆخی له‌وه‌ش مه‌ترسیدارتری لێ بێت. ‌ 

ئیڤان ئیوانڤڤیچ: دیاره‌، من خۆشم زۆر خه‌مباری ئه‌و بارودۆخه‌ی جه‌نابیانم. به‌ڵام ته‌نیا کارێك که‌ ده‌توانم بیکه‌م، ئه‌وه‌یه‌ که‌ ژووری خۆمی بده‌مێ. بمبوورن که‌ ژوورێکی زۆر فه‌قیرانه‌ و ساکار و چکووله‌م هه‌یه‌ و ره‌نگه‌ جه‌ساره‌ت بێ که‌ ئه‌و پێشنیاره‌ ده‌که‌م، دڵنیام که‌ شایانی تۆلستۆی خۆشه‌ویست نییه‌. 

دووشان: قه‌یدی نییه‌، به‌ هه‌ر نرخێك که‌ بێ، ده‌بێ تۆلستۆی  پشوو بدات، ده‌نا...

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ زۆر به‌ ڕووخۆشییه‌وه‌ ڕوو ده‌کاته‌ تۆلستۆی که‌ له‌سه‌ر کورسییه‌که‌ دانیشتووه‌ و له‌ سه‌رمان ده‌له‌رزێ، ده‌ڵێ: تۆلستۆی خۆشه‌ویست، ئێوه‌ ده‌بێ هه‌ر ئێستا بچنه‌ ناو جێگاوه‌ و تا به‌یانی پشوو بده‌ن، ده‌نا بارودۆخی سڵامه‌تیتان خراپتر ده‌بێ. ره‌نگه‌ ئه‌گه‌ر به‌یانی بڕێك باشتر بوونه‌وه‌، ده‌توانن درێژه‌ به‌ سه‌فه‌ره‌که‌تان بده‌ن. 

تۆلستۆی: درێژه‌ به‌ سه‌فه‌ر بده‌م؟ نا نا، من پێموایه‌ ئیتر سه‌فه‌ر ناکه‌م. ئه‌وه‌ دوایین سه‌فه‌ری منه‌. 

دووشان: هیچ پێویستیی به‌ ناره‌حه‌تبوون ناکا، ئێوه‌ ته‌نیا سه‌رماتان بووه‌ و به‌ زوویی چاك ده‌بنه‌وه‌. دڵنیام به‌یانی حاڵتان زۆر باشتر ده‌بێ.

تۆلستۆی: من هه‌ر ئێستاش حاڵم زۆر باشه‌. زۆر، زۆر باشه‌. ته‌نیا دوێ شه‌و، زۆر ناخۆش بوو. پێموابوو ده‌مگرنه‌وه‌ و ده‌مبه‌نه‌وه‌ بۆ ئه‌و ماڵه‌ له‌عنه‌تییه‌م. من ئێوه‌م له‌ خه‌و هه‌ستاند، نۆبه‌تێی دوێشه‌وم هێنده‌ ناخۆش بوو هه‌ستم ده‌کرد که‌ هه‌موو ددانه‌کانم دێشێن و  هه‌ڵده‌وه‌رێن. به‌ڵام ئێستا لێره‌ زۆر باشم و هه‌ست به‌ ... ڕاسته‌کی له‌کوێم ئه‌من؟ ئێره‌ کوێیه‌؟ ده‌ڵێی ئێره‌م هه‌رگیز نه‌دیوه‌! زۆر سەیره‌ ئه‌گه‌رچی نازانم ئێره‌ کوێیه‌، به‌لام ئیتر هیچ ترسێکم نه‌ماوه‌ته‌وه‌. پێموانییه‌ ئیتر بمگرنه‌وه‌!

دووشان: دڵنیابه‌ ناتوانن. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: ئێوه‌ به‌ ئه‌رخه‌یانییه‌وه‌ ده‌توانن بچنه‌ جێی خه‌وه‌که‌م. هیچ که‌س لێره‌ ناتوانێ بتانبینێته‌وه‌. 

دوو به‌دوو تۆلستۆی یارمه‌تی ده‌ده‌ن که‌ بچێته‌ ناو جێگاکه‌وه‌. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: تکایه‌ تۆلستۆی خۆشه‌ویست بمبوورن که‌ من له‌و جێگا هه‌ژارانه‌ زیاتر ناتوانم جێگایه‌کی باشترتان بده‌مێ. به‌داخه‌وه‌ ته‌ختی خه‌وه‌که‌م له‌ ئاسنی رووته‌، به‌ڵام ده‌توانم به‌ تله‌گراف هه‌واڵ بنێرم که‌ به‌ شه‌مه‌نه‌فه‌ری دواییدا ته‌ختێکی باشتر و نه‌رمترتان بۆ بێننه‌ ئێره‌. 

تۆلستۆی: نا، نا، من هیچیترم ناوێ. ماوه‌یه‌کی زۆر، ماوه‌یه‌کی یه‌کجارزۆر جێگاکه‌م له‌هه‌موو که‌سانیتر نه‌رمتر بوو. ئێستا کاتی خۆی هاتووه‌... هه‌رچه‌ند خراپتر بێ پێم باشتره‌. 

ساشا: بابه‌ گیان با بچینه‌ ئه‌و ژووره‌ و له‌وێ ڕاکشێ، تۆ ده‌بی زۆر ماندوو بیت!

تۆلستۆی: نازانم... زۆر ماندووم، تۆ راست ده‌که‌ی. من زۆر ماندووم، به‌ڵام به‌و حاڵه‌ش، نازانم... وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ که‌ مرۆڤ خه‌وی بێت و خه‌وی لێ نه‌که‌وێ، چونکه‌ بیر له‌ شتێکی خۆش ده‌کاته‌وه‌ و نایه‌وێ ئه‌و بیرۆکه‌یه‌ی له‌سه‌ریدایه‌ له‌بیری بچێته‌وه‌. زۆر هه‌ستێکی خۆشه‌، تا ئێستا هه‌رگیز ئه‌و هه‌سته‌‌ خۆشه‌م نه‌بووه‌. ره‌نگه‌... نازانم ره‌نگه‌ ئه‌وه‌ مردن بێت؟ خۆ ئێوه‌ ده‌زانن من ساڵیانی درێژه‌ ترسم له‌ مردن هه‌بووه‌. ترسێك که‌ نه‌مده‌توانی له‌ جێگادا ڕاکشێم، ئیستاش لێره...‌ ره‌نگه‌ له‌و ژووره‌ دا  مردن چاوه‌ڕوانم ده‌کات! من به‌ بێ ترس به‌ره‌و پیری ده‌چم. 

ساشا و دووشان تا ده‌رکی ژووره‌که‌ی ده‌به‌ن. تۆلستۆی له‌به‌ر ده‌رکه‌ی ژووره‌که‌ راده‌وه‌ستێ و سه‌یرێکی ژووره‌که‌ ده‌کات و ده‌ڵێ: ئێره‌ زۆر باشه‌. زۆر باش. چکوولانه‌، ته‌نگ، هه‌ژارانه‌... پێم وایه‌ زۆر له‌مه‌وپێش خه‌ونم به‌ شتێکی واوه‌ دیتبوو. ئاوا جێگایه‌کی غه‌ریب. له‌ جێگایه‌ك، له‌ ماڵێکی غه‌ریب. پێخه‌وێك که‌ که‌سێك تێیدا نوستبوو. مرۆڤێکی پیری ماندوو. سه‌برکه‌... ناوی چ بوو؟ چه‌ند ساڵ پێش ئێستا خۆم نووسیبووم. ئاخ ... ناوی چ بوو ئه‌و پیاوه‌ پیره‌؟  ئه‌وی وا‌ له‌پێشدا زۆر ده‌وڵه‌مه‌ند بوو و دواتر به‌ هه‌ژاریی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و که‌س نایناسێته‌وه‌ و له‌پەنا کووره‌یه‌ك ده‌خزێته‌ ناو جێی خه‌و. ئاخ... سه‌رم ... ئه‌و که‌لـله‌ پووکه‌م... بۆ وه‌بیرم نایه‌ته‌وه‌؟ پیره‌ پیاوێك که‌ ته‌نانه‌ت کاتی مردن ژنه‌که‌شی لای نییه‌، ناوی چ بوو؟ ئا ئا ئه‌لان ده‌زانم، وه‌بیرم هاته‌وه‌. "گۆرنێ واسیلیه‌ڤ" ناوی ئه‌و پیاوه‌ پیره‌ بوو له‌ چیرۆکه‌که‌ی مندا. ئه‌و شه‌وه‌ی ئه‌و ده‌مرێ، پێشتر دڵی ژنه‌که‌ی  وه‌خه‌به‌ر دێ. ژنه‌که‌ی "مارڤا" دێت که‌ بیبینێت، به‌ڵام تا ده‌گاتێ، ئیتر کابرا مردووه‌ و ناتوانی بزانێ مێرده‌که‌ی ئه‌وی بواردوه‌ یان نا. ماڤا ناتوانێ بزانی ... سۆنیا ئاندرێڤنا ... نا ناوی مارڤا بوو، من وڕینه‌ ده‌که‌م، به‌ڵێ من ده‌بێ ڕاکشێم. 

ساشا و ئیڤان ئیڤانۆڤیچ تۆلستۆی له‌سه‌ر ته‌خته‌که‌ ڕاده‌کشێنن. 

تۆلستۆی ڕوو ده‌کاته‌ ئیڤان ئیڤانۆڤیچ و ده‌ڵێ: من زۆر سپاست ده‌که‌م مرۆڤی غه‌ریبه‌ که‌ ماڵی خۆت خستۆتە بەردەستی من. به‌ڵام ده‌رکه‌که‌ به‌ باشی داخه‌ن. نامه‌وێ که‌س ببینم. پێم خۆشه‌ به‌ته‌نیا بم، به‌ ته‌نیا. 

ساشا و دووشان له‌ ژووره‌که‌دا ده‌مێننه‌وه‌، ئیڤان ئیڤانۆڤیچ ده‌رکه‌ی ژووره‌که‌یان له‌سه‌ردا داده‌خات و خۆی له‌به‌ر ده‌رکه‌که‌ ڕاده‌وه‌ستێ. 

به‌ ده‌نگێکی زۆر به‌رز له‌ ده‌رکه‌ شووشه‌ییه‌که‌ی ساڵۆنه‌که‌ ده‌ده‌ن. ئیڤان ئیڤانۆڤیچ  ده‌رکه‌ شووشه‌ییه‌که‌ ده‌کاته‌وه‌ و کریل گریگۆرویچ به‌رپرسی پۆلیس دێته‌ ژوورێ. 

کریل گریگۆرویچ: چی به‌ ئێوه‌ گوتووه‌، ده‌بێ وشه‌ به‌ وشه‌ی بگێڕیه‌وه‌ تا من بۆ "پێته‌رزبۆرگ"ی گوزارش بکه‌م. ده‌یه‌وێ لێره‌ بمێنێته‌وه‌؟ بۆ چ ماوەیەک؟ 

ئیڤان ئیوانۆڤیچ: نه‌ خۆی ده‌زانێ و نه‌ که‌سیتر. ته‌نیا خوا ده‌زانێ.

کریل گریگۆرویچ: به‌ڵام به‌ چ ئیزنێك جێگایه‌کی ده‌وڵه‌تیتان له‌بەردەستی ئه‌و داناوه‌؟ ئه‌وه‌ ژووری کاری ئێوه‌یه‌ و ئیزنتان نییه‌ به‌ که‌سی غه‌ریبه‌ی بده‌ن. 

ئیڤان ئیوانۆڤیچ: گه‌وره‌م، لیۆ تۆلستۆی له‌ دڵی مندا غه‌ریبه‌ نییه‌. هیچ برایه‌ك وا له‌ من نزیکتر نییه‌ وه‌ك ئه‌و هەیە. 

کریل گریگۆرویچ: به‌ڵام ئه‌رکی ئێوه‌ ئه‌وه‌ بوو که‌ پێشتر پرسیارتان بکردبایه‌. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: من پرسیارم له‌ ویژدانی خۆم کرد. 

کریل گریگۆرویچ: له‌هه‌رحاڵدا ئه‌وه‌ له‌سه‌ر شانی خۆتانه‌ و دواتر خۆتان وه‌ڵامده‌ی ده‌بن. من ده‌بێ به‌ په‌له‌ ڕاپۆرته‌که‌ی بده‌م. زۆر سه‌یره‌... 

ساشا و دووشان به‌ سه‌برا له‌ ژووره‌که‌ دێنه‌ ده‌رێ. کریل گریگۆرویچ هه‌نگاوێك ده‌کشێته‌ دواوه‌ و ده‌پرسێ: بۆچی جه‌نابی تۆلستۆیتان به‌ ته‌نیا به‌ جێ هێشتووه‌؟ 

دووشان: تۆلستۆی زۆر ئارام ڕاکشاوه‌، تا ئه‌مڕۆ روخساریم ئاوا ئارام نه‌بینیوه‌. ره‌نگه‌ لێره‌  و له‌و ژووره‌ ئاساییه‌دا بتوانێ ئه‌و شته‌ بدۆزێته‌وه‌ که‌ ساڵیانه‌ لێی ده‌گه‌ڕێ، واته‌ ئاشتی و ئارامیی. بۆ یه‌که‌م جار له‌گه‌ڵ خوای خۆی به‌ ته‌نیایه‌. 

ئیڤان ئیڤانۆڤیچ: بمبوورن من وه‌ك که‌سێکی ئاسایی، تێناگه‌م، چۆن خوا توانیویه‌ ئه‌و هه‌موو ره‌نج و عه‌زابه‌  به‌سه‌ر مرۆڤێکی ئاوا به‌ ئیماندا ببارێنێ که‌ هێنده‌ی گوشار بۆ بێ، له‌ ماڵی خۆی راکا و له‌و ماڵه‌ هه‌ژارانه‌ی من بمرێ؟ چۆن ده‌کرێ و ده‌توانن مرۆڤ، مرۆڤی رووسی رۆحی پیاوێکی ئاوا ئیلاهی بهێشێنن و ئازار بده‌ن؟

دووشان: باشتر که‌ ئاوای لێ هات، مردن به‌و شێوه‌یه‌ ناوی مرۆڤ  بۆ هه‌میشه‌ زیندوو راده‌گرێ. 

ئیڤان ئیوانۆڤیچ: به‌ڵام دڵم ناتوانێ و نایهه‌وێ تێ بگا که‌ پیاوێکی ئاوا گه‌وره‌، پیاوێك که‌ سەرچاوەیه‌که‌ بۆ خاكی رووسیا، ئاوا ڕه‌نج و ئازاری له‌ده‌ست ئێمه‌ی مرۆڤ کێشابێت. ده‌بێ مرۆڤ‌ شه‌رم له‌ هه‌ناسه‌کێشانی خۆی بکا که‌ مرۆڤێکی ئاوا ئیلاهیی ئه‌شکه‌نجه‌ داوه‌. 

دووشان: بابه‌که‌م، گله‌یی له‌ که‌س مه‌که‌. پێموایه‌ مرۆڤ ده‌بێ خۆشحاڵ بێ و شانازیی بکات که‌ چاره‌نووسی پیاوێکی ئاوا گه‌وره‌  له‌ جێگایه‌کی ئاوا دا کۆتایی پێ دێ. ئه‌گه‌ر لێۆ تۆلستۆی ره‌نج و ئازاری بۆ خه‌ڵکی و له‌ده‌ستی خه‌ڵکی نه‌کێشابایه‌،  ئه‌و مرۆڤه‌ مه‌زنه‌ نه‌‌ده‌بوو که‌ ئه‌مڕۆ هه‌یه‌!

کۆتایی